ilitam ,arapça klavye, ilahiyat, önlisans > Forum > ๑۩۞۩๑ Kitap Dünyası - İlim Dünyası Kütüphanesi ๑۩۞۩๑ > Akaid Eserleri > Kelam İlmi > Eşariyye
Sayfa: [1]   Aşağı git
  Yazdır  
Gönderen Konu: Eşariyye  (Okunma Sayısı 1532 defa)
09 Ekim 2010, 19:57:24
Safiye Gül

Çevrimdışı Çevrimdışı

Mesaj Sayısı: 15.436


« : 09 Ekim 2010, 19:57:24 »



EŞ'ARİYYE


Kelâm metodunu benimseyen ehl-i sünnetin Ebu'l-Hasan el-Eş'-arî'ye   mensup    kolu.    Cem'i «eşâıra»dır. Eş'ariyye mezhebinin ortaya çıkışı sırasında, akaidin en önemli meselelerinden birini teşkil eden Allah'ın sıfatları için birbirine zıd iki görüş ileriye sürülüyordu : Sıfatları kabul eden Selefiyye görüşü ile onların bir kıs­mını inkâr eden Mu'tezile (veya Muattıla) görüşü. Selefiyyeye, sıfat­ları kabul etmesi sebebiyle «Sıfâtiyye» deniliyordu. İmam Eş'arî Mu'-tezileden ayrılıp Selefiyyeye geçtikten ve Eş'ariyye mezhebini kur­duktan sonra, Selefiyye de dâhil, artık sıfât-ı ilâhiyyeyi kabul eden ehl-i sünnete «Eş'ariyye» denilmiştir. «Eş'ariyye», ehl-i bid'ate mu­kabil olarak kullanıldığı takdirde Mâtürîdiyyeyi de içine alır[1].[2]

 

A. Eş'arı Ve Eserleri
 

Ebu'İ-Hasan Alı b. İsmâîl b. Ebî Bişr İshak, ashâb-ı kiramdan Ebû Mûse'l-Eş'arî'nin (v. 44/665) neslindendtr. Hicrî 260 tarihinde Basra'­da doğmuştur. Fıkıhta Hanefiyye, itikadda 40 yaşına kadar Mu'tezile mezhebini.benimsemiş, kelâm ilmini üvey babası Ebü Alî el-Cübbâî'-den (v. 303/916) almıştır.

Eş'arî 300 tarihlerinde Mu'tezileden ayrılmış ve selef akidesine bağlanmıştır. Bazı eserlerde onun Mu'tezileden ayrılışını Ebû Alî el-Cübbâî ile yaptığı bir münazarada hocasının kendisine cevap vere-meyişine bağlıyorlarsa da bu rivayet muteber kaynaklarca doğrulanmamıştir[3]. Her halde Mu'tezile mezhebi, ilmî kemal mertebesine eriştiği bir sırada Eş'arî'yi tatmin edememiş olacaktır ki o, bir Cuma günü büyük Basra camiinde minbere çıkmış ve i'tizal mezhebinden ayrıldığını, bu mezhebin görüşlerini reddettiğini ilân etmiştir. Ebul1-Hasan el-Eş'arî, ömrünün geri kalan 25 yılını Mu'tezİleyi red ve ehl-i sünnet akidesini izah ve isbat ile geçirmiş, tercih edilen görüşe gö­re 324/936 tarihinde Bağdat'ta ansızın ölmüştür[4].

Eş'arî'nin eserleri hakkında bildiklerimizi şöyle hulâsa edebiliriz : İtizal mezhebinden ayrılmadan önce eser yazdığı ve Mu'tezile pren­siplerini tashih ettiği muhakkaktır. Fakat Mu'tezileden ayrıldıktan son­ra kaleme aldığı bir çok kitapta eski mezhebinin yanlış ve sakat ta­raflarını ortaya koymuş, dolayısıyla eskiden yazdıklarını reddetmiş­tir. Eş'arî'nin hayatı ve eserleri hakkında en güzel bilgileri veren İbn Asâkir'in (v. 571/1176) nakline göre Eş'arî, vefatından dört yi! öncesine kadar kaleme aldığı eserleri «el-Umed -i*^1 » adlı ki­tabında bizzat tek tek saymış ve neye dair olduklarını da umumiyetle kaydetmiştir. Sayılan 70 civarında olan bu eserler, onun, itizal mez­hebinden ayrılışından sonra yazılmıştır[5]. Eş'arİyye âlimlerinden İbn Fûrek (v. 406/1015) bu eserlere, imamın daha sonra kaleme al­dığı 27 kitap, İbn Asâkir de 3 eser daha ilâve etmişlerdir. Böylece Eş'arî'nin telifatı nevi itibarıyla 100 civarında oiur. Bazı rivayetlere göre onun eserleri 200 (veya 300) civarındadır. Hanefiyyenin iieri ge­len âlimlerinden Kazasker Ebu'I-Abbâs'ın ifadesine göre Eş'arî'nin eserleri 200e yakın olup «el-Mücezu'l-kebir  »adlı kitabı bütün eserlerini hulâsa eder[6]. Belki bu rivayetler, eserlerin cilt sa­yısını nazar-ı itibara almıştır. Zira bu kitapların bir kısmı 10 sayfalık risaleler halinde ise de bazıları  Tefsiri gibi [7] cilt imiş.

Eş'arî'nin eserlerini, kaynaklarda    zikredilen konularına bakarak, şu guruplara ayırmak mümkündür:

a) Kelâm ilminin bahisleriyle ilgili olan ve ehl-i bid'atı, özel­likle Mu'tezileyi reddi hedef alan eserler.

b) Filozoflar, tabiatçılar, dehrîler, Brahrnanlar, Yahudiler ve hı-ristiyanlar gibi İslâm dışı cereyanları reddeden eserler.

c} İslâmî ve gayr-ı islâmî mezheplerin görüşlerini aynen (red-detmeksizin) nakleden Makalât kitapları.

d)  Tefsir, hadis, fıkıh ve diğer  islâmî  ilimler sahasında mey­dana getirdiği eserler.

İmam Ebu'l-Hasan el-Eş'arî'nîn kaleme aldığı bunca eserden bi­ze intikal edebilen ve bugün elimizde bulunanlar maalesef pek azdır. Onun, 70 cild olduğu söylenen tefsirinin bazı cildleri hicrî 8. asırda hâlâ mevcud iken bugün bu eserden elimizde hiç bir şey yoktur [8]. Eş'arîye ait bugün mevcud olan eserler şunlardır:

1) el-İbâne an usûli'd-diyâne   : İtizal mezhe­binden çıktıktan sonra Eş'arî tarafından ilkin kaleme alındığı sanılan bu eser, başta ehl-i hadis (selef) akidesini hulâsa ettikten sonra, nü­büvvet bahisleri dışında, kelâmın hemen bütün önemli konularına te­mas eder, bu konularda ehl-i bid'atın görüşlerini çürütür[9].

2)  el-Lûma1 fî'r-reddi alâ ehli'z-zeyğı ve'l-bida':

Kelâm  ilminin   bazı   ilahiyat  bahisleriyle imamet meselesini ele alır. Kelâmî bir üslûb taşır .

3)  Risale fî îstihsâni'l-havd fî ilmi'l-kelâm :

Akaid sahasında kelâm metodunu kul­lanmanın cevazı hakkında 11 sayfalık bu risaleden daha önce bah­setmiştik (bk. s. 24) [10].

4) Makalâtu'l-İslâmiyyîn: Hiç   bîr   tenkide   tâbi tutmadan İslâm fırkalarının (ehl-i bid'atin) görüşlerini nakleder. Ehi-i sünnet akidesinin de esaslarını sayarak bunlara bağlılığını ifade eder. Eserin ikinci kısmı keiâm ilminin bazı ince meselelerine tahsis edil­miş olup bilhassa Mu'tezilenin bu meseleler hakkındaki görüşleri sı­ralanır. Esere ilâve olunan üçüncü bir kısım ise Allah'ın esma ve sı­fatlan hakkındaki  ihtilâflara dairdir [11].

5)  Bâbu'l-ebvâb   (Debend,   Demirkapı)   âlimlerine   yazdığı    ri­sale.   Eş'ari bu risalede ehl-i sünnet akidesi­ni selef açısından anlatmıştır[12].

6) Bunlardan başka iki küçük risale[13].[14]

 
b) Eş'ariyye Mezhebi
 

İmam Ebu'l-Hasan el-Eş'arî'nin fıkıhta tâbi olduğu mezhep hak­kında âlimler ihtilâf etmiştir. Bazıları, onun kelâmı görüşlerini ken­disinden sonra başarı ile yayan Kâdî Ebû Bekr el-Bâkıllânî'nin (v. 403/ 1013) Mâliki oluşuna bakarak kendisine de Mâliki demiş. Tâcüddîn es-Sübkî (v. 771/1370) gibi Şâfiîler de onun Şafii olduğunu savunmuş­tur[15], Büyük tarihçi Makrîzî (v. 841/1441), onun Hanefî olduğunu söylemiş, M. Zâhid el-Kevserî (v. 1371/1952) gibi muhakkıklar da, Eş1-arî'nin, itizal mezhebinde iken tabii olarak Hanefî olabileceğini gözi önünde bulundurarak (çünkü Mu'tezile, fıkıhta umumiyetle Hanefîdir) amelde Hanefî olduğuna hükmetmiştir. Her halde doğruya en yakın olan da budur. Nitekim Hanefiyye ulemâsını konu edinen tabakat kitapları Eş'arî'yi fıkıhta kendi mensuplarından, itikadda da Eş'ariyye mezhebinin reisi olarak zikrederler [16]. Şüphe yok ki diğer fıkıh mezheplerinin, büyük imama sahip çıkmalarının sebebi, onun, akaid sa­hasındaki şöhreti ve muvaffakiyetidir.

Eş'arî'nin akidesine gelince, kaynaklar, onun bir bid'atçı olmadı­ğını, yeni bir mezhep getirmediğini, kendisinden önceki ehİ-i sünnet ve'l-cemâat akidesini şerh ve izah ettiğini kaydeder[17]. Nitekim bizzat kendisi el-İbâne"sinde şöyle der:

«Bizim kabul ettiğimiz görüş ve benimsediğimiz mezhep şundan ibarettir: Aziz ve celil olan Rabbimizin Kitabına, Peygamberimiz (s. a.)İn sünnetine, sahabe, tabiîn ve hadis imamlarından rivayet olunan şeylere tâbi olmak. Evet biz bunlara bağlanıyor, sığınıyoruz. Hususiyle Ahmed b. Hanbel'in (yüzü ak, derecesi yüksek, mükâfatı bol olsun) akidesini benimsiyor, onun görüşlerine muhalefet edenleri reddedi­yoruz. Çünkü o, faziletli bir imam ve kâmil bir üstaddı. Cenabı Hak onun sayesinde hakkı izhar ve sapıklığı izâle etti, doğru yolu açıkla­dı; bid'atçıların bid'atını, sapıkların çarpık görüşünü ve şüphecilerin tereddüdünü bertaraf etti. Allah, o eşsiz öndere, o büyük dosta ve bütün müslüman imamlara rahmet eylesin» [18].

Bu ifadelere göre İmam Eş'ari itikadda tam bir selefi olmalıdır. Ancak onun, akaid meselelerini ele alış tarzında kelâmî bir istidlali (metodu) sezmemek mümkün değildir. Ayrıca onun seleften ayrılan görüşleri de tesbit edilmiştir[19]. el-İbâne'sinde sıfât-ı haberiyyeyi tevil etmiyorsa da bugün elimizde bulunmayan diğer eserlerinde bun­ları tevil cihetine gittiği rivayet edilmektedir[20].

îbn Kesir (v. 774/1373), Eş'arî'nîn ilim hayatında üç merhale ge­çirdiğinin kabul edildiğini söyler. Birincisi itizal halidir ki bilâhare bundan vazgeçtiği muhakkaktır. İkincisi hayat, ilim gibi 7 aklî sıfatı isbat edip vech, yed gibi haberi sıfatları tevil ettiği devre. Üçüncüsü de bütün sıfatları, teşbihe düşmeksizin, selef metodu üzere isbat et­me devresi[21]. Burada önemli olan husus, Eş'arî'nin bu son iki fik­rî telâkkisinden hangisinin onun son kanaati olduğudur. Onun kurdu­ğu kelâm mektebinin mensupları bilâhare tevili kabul ettiğine bakı­lırsa kendisinin de tevili benimsediğini söylemek mümkündür.

Öyle anlaşılıyor ki Ebu'l-Hasan el-Eş'arî (v. 324/936), itizal .mez­hebinden ayrılırken o zamanın ehl-i sünnetini teşkil eden Selefiyye-yi, selef yolunun çilesini en çok çeken Ahmed b. Hanbel'in mezhebi­ni benimsediğini ilân etmiş, böylece muhafazakâr zümrelerin itima­dını kazanmıştır[22]. O, bir çok akide meselesinde selefe uymuş, nakli esas almış; bunun yanında akla da önem vermek suretiyle Mu­tezilenin en kuvvetli silâhı olan «kelâm metodu»nu benimsemiş ve bunu kendilerine karşı kullanmıştır. Eş'arî, Mu'tezileden başka, nas-ları yanlış anlayan, kaba görüşlü Haşviyye ve îvlüşebbihe ile de mü­cadele etmiş ve akaid konularında aklı hâkim kılan görüş ile onu mah­kûm edip nakli yanlış anlayan görüş arasında mutedil bir yol takibet-miştir.

Eş'arî'nin (Allah rahmet eylesin) 200 civarındaki eserinden bize intikal edebilen el-İbâne, onun akidesini gayet güzel bir şekilde hulâ­sa eder. O, 80 sayfa tutan bu risalesinde, Mu'tezilenin aksine, sıfât-ı Hâhiyyeyi, ru'yetullahı, şe...
[Bu mesajın devamını görebilmek için kayıt olun ya da giriş yapın
Bu Sayfayi Paylas
Facebook'a Ekle
Moderatöre Bildir   Kayıtlı
Müslüman
Anahtar Kelime
*****
Offline Pasif

Mesajlar: 132.038


View Profile
Re: Eşariyye
« Posted on: 01 Haziran 2020, 02:38:01 »

 
      uyari
Allah-ın (c.c) Selamı Rahmeti ve Ruhu Revani Nuru Muhammed (a.s.v) Efendimizin şefaati Siz Din Kardeşlerimizin Üzerine Olsun.İlimdünyamıza hoşgeldiniz. Ben din kardeşiniz olarak ilim & bilim sitemizden sınırsız bir şekilde yararlanebilmeniz için sitemize üye olmanızı ve bu 3 günlük dünyada ilimdaş kardeşlerinize sitemize üye olarak destek olmanızı tavsiye ederim. Neden sizde bu ilim feyzinden nasibinizi almayasınız ki ? Haydi din kardeşim sende üye ol !.

giris  kayit
Anahtar Kelimeler: Eşariyye rüya tabiri,Eşariyye mekke canlı, Eşariyye kabe canlı yayın, Eşariyye Üç boyutlu kuran oku Eşariyye kuran ı kerim, Eşariyye peygamber kıssaları,Eşariyye ilitam ders soruları, Eşariyyeönlisans arapça,
Logged
22 Ağustos 2019, 16:38:38
Ceren
Görevli Sorumlusu
*
Çevrimdışı Çevrimdışı

Mesaj Sayısı: 26.052


« Yanıtla #1 : 22 Ağustos 2019, 16:38:38 »

Esselamu aleykum. Rabbim razı olsun paylasimdan kardeşim. ..
[Bu mesajın devamını görebilmek için kayıt olun ya da giriş yapın
Bu Sayfayi Paylas
Facebook'a Ekle
Moderatöre Bildir   Kayıtlı
23 Ağustos 2019, 05:21:47
Sevgi.
Dost Üye
*****
Çevrimdışı Çevrimdışı

Cinsiyet: Bayan
Mesaj Sayısı: 15.658



« Yanıtla #2 : 23 Ağustos 2019, 05:21:47 »

Aleyküm selâm. Rabbim ilmimizi artırsın inşaAllah
[Bu mesajın devamını görebilmek için kayıt olun ya da giriş yapın
Bu Sayfayi Paylas
Facebook'a Ekle
Moderatöre Bildir   Kayıtlı
23 Ağustos 2019, 11:35:50
gulsahkilicaslan
Dost Üye
*****
Çevrimdışı Çevrimdışı

Cinsiyet: Bayan
Mesaj Sayısı: 1.358


« Yanıtla #3 : 23 Ağustos 2019, 11:35:50 »

Rabbim razi olsun hocam insallah selam ve dua ile
[Bu mesajın devamını görebilmek için kayıt olun ya da giriş yapın
Bu Sayfayi Paylas
Facebook'a Ekle
Moderatöre Bildir   Kayıtlı
24 Ağustos 2019, 13:33:04
Mehmed.
Görevli Sorumlusu
*
Çevrimdışı Çevrimdışı

Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 16.877



Site
« Yanıtla #4 : 24 Ağustos 2019, 13:33:04 »

Ve aleykümüsselam Rabbim bizleri doğru yoldan ayırmasın Rabbim paylaşım için razı olsun
[Bu mesajın devamını görebilmek için kayıt olun ya da giriş yapın
Bu Sayfayi Paylas
Facebook'a Ekle
Moderatöre Bildir   Kayıtlı

Hizmet nimettir.
Sayfa: [1]   Yukarı git
  Yazdır  
 
Gitmek istediğiniz yer:  

TinyPortal v1.0 beta 4 © Bloc
|harita|Site Map|Sitemap|Arşiv|Wap|Wap2|Wap Forum|urllist.txt|XML|urllist.php|Rss|GoogleTagged|
|Sitemap1|Sitema2|Sitemap3|Sitema4|Sitema5|urllist|
Powered by SMF 1.1.21 | SMF © 2006-2009, Simple Machines
islami Theme By Tema Alıntı değildir Renkli Theme tabanı kullanılmıştır burak kardeşime teşekkürler... &