ilitam ,arapça klavye, ilahiyat, önlisans > Forum > ๑۩۞۩๑ Kitap Dünyası - İlim Dünyası Kütüphanesi ๑۩۞۩๑ > İslam Fıkhı Eseleri > el-İhtiyar  > Velâ kitabı
Sayfa: [1]   Aşağı git
  Yazdır  
Gönderen Konu: Velâ kitabı  (Okunma Sayısı 791 defa)
23 Mart 2011, 14:46:54
Sümeyye

Çevrimdışı Çevrimdışı

Mesaj Sayısı: 29.261



Site
« : 23 Mart 2011, 14:46:54 »



43-  VELÂ KİTABI




Velâ iki türlüdür;

1- Velâ-i itaka: Buna velâ-i nimet de denilir.

2- Velâ-i müvâlât.

Velâ-i itakanın sebebi, köleyi azad etmektir. Çünkü burada velâ azad etmeğe izafe edilmektedir. Azad etme bedelli de olsa, bedelsiz de olsa; keffaret, yemin veya adak için de olsa; hüküm sebebine izafe edilir.

Velâ-i itakanın sebebi; akrabanın satın alınmasıyla azad olması, mükâtebin borcunu ödemesi, müdebber veya ümm-ü veledin efendilerinin ölümü ile azad olmalarıdır: Çünkü bütün bu durumlarda velâ, azad etmeğe  izafe edilmektedir. Burada velâ azad etme cihetinden

gelmektedir ve Hz. Peygamber (sas) in; "Velâ hakkı azad edenindir." [1] hadîs-i şerifinin kapsamına girmektedir.

Her iki çeşidiyle velâdan maksat; yardımlaşmadır. Cahiliyyet devrinde insanlar bazı şekillerde yardımlaşırlardı. Bu şekillerden biri yemin etmekti. Hz. Peygamber (sas) insanlann iki çeşit velâ yoluyla birbirleriyle    yardımlaşmaya    devam   etmelerini   benimseyerek   şöyle buyurmuştur: "Bir kavimle velâ akdi yapmış olan kimse, o kavimdendir."[2]

"Bir kavimleyeminîeşen, o kavimdendir[3]Yemin Qn kasıt; velâ-i müvâlât yapandır. Cahiliyyet devrinden insanlar velâ akdi yaptıklarında bunu yeminle pekiştirirlerdi. Azad eden erkek de olsa, kadın da olsa; velâ hakkı kendisi için sabit olur: Zira bu hususda rivayet ettiğimiz hadîs-i şerifler mutlaktırlar. Velâ başkasına şart koşulsa veya azad ederken vâris olmamak şartı ileri sürülse; velâ hakkı hiç bir zaman mevlâdan başkasına intikal etmez: Çünkü köle onun mülkiyetinde iken azad olmuş ve mevlâlık sebebi onun cihetinden kesinleşmiştir. Bu sebeple mevlâlık ondan başkasına intikal etmez.

Mevlâ öldüğü zaman velâ hakkı asabesinden olan en yakın akrabalarına kalır. Mevlâmn oğlu ile babası içtimâ edince, velâ oğlunun olur: Bunda ihtilâf vardır. Ben bu ihtilâfı ve delillerim-Allah (cc) in yardımı ile- bu kitabın ferâiz kısmında anlattım.

Akrabalıkta eşit olanlar, velânın illeti olan akrabalık ve asabelikte eşit oldukları için, velâda da eşit olurlar. Velâdan kadınlara bir hak yoktur. Ancak kadınların azad ettikleri kimselerin veya azad ettiklerinin yahut da kadınlar tarafından azad edilen bir kölenin velâsı çekilip alınmakla kadınlar da velâ hakkına sahip olurlar: Çünkü kadınlar asabe değildirler. Ya da velâ sebebi yardım etmektir ki, kadınlar buna da ehil değildirler. Zira bir hadîs-i şerîfde Hz. Peygamber (sas) şöyle buyurmuştur: "Kadınlar için velâ hakkı yoktur. Ancak azad ettiklerinin ya da azadlılannm azad ettiği kimselerin ya da mükâtep kıldıklarının ya da mükâteplerinin kitabet akdine bağladıkları kimselerin veya azadlılannm ya da azadlılannm azad ettiği kimselerin velâsı çekilip alınmakla; kadınlar da velâ hakkına sahip olurlar. "Bu da azad etmeleri veya azadhğa sebep olmaları halinde kadınların velâ hakkı bulunduğunu ispatlamaktadır. Bundan Öteye ise velâ haklarını ortadan kaldırmaktadır.

Hamza (ra) nın kızı ile alâkalı olarak ferâiz bahsinde de nakledilen hadîs-i şerîf bunu teyid etmektedir. Şöyle ki; Hamza (ra) nın kızının azad ettiği köle geride bir kız çocuğu bırakarak vefat etmişti. Hz. Peygamber (sas) o kölenin geride bıraktığı malı ile kızı Hamza (ra) nın kızma yarı yarıya miras olarak paylaştırmıştı. Burada kadın azad etme bakımından erkekle müsavi olmuştur. Azad ettiği kölenin mirasını hakettiği gibi, azadlısının azad ettiği kölenin de mirasını hakeder. Çünkü bunun da azadlığına sebebiyet vermiştir. Zira azad ettiği velâ ile kendisine nisbet edilir.

Bu son şekil şöyle olur: Kadın, kölesini başkasının azad etmiş olduğu azadh bir cariye ile evlendirir. Bunlardan doğan çocuğun velâsı elbette ki azadlı cariyenin efendisine âit olur: Çünkü baba köledir, velâ hakkı yoktur. Azad ettiğinde velâ hakkı kendisinden alınıp efendilerine geçer. Kadınların azadlılannm azad ettiklerine gelince, bu da şöyle olur; bir kadın kölesini azad eder de, bu azadlısı bir köle satın alıp başkasının azad ettiği bir cariye ile bu köleyi evlendirir ve bu evlilikten bir çocuk doğarsa, -açıkladığımız sebepden dolayı- bu çocuğun velâsı efendilerine âit olur.

Kadının azadlısı bir köleyi azad ederse, bu kölenin evladının velâsı o kadının azadlısına âit olur. İşte bu kadının azadlısının azad ettiği şahsın velâsınm çekilip alınmasıdır. Bir anne hâmile iken azad edilirse; bunun doğurduğu çocuğuna velâsı annenin mevlâsından başkasına intikal etmez. Bu; anneyi azad edenin o çocuğu direkt olarak azad etmesi gibidir. Bu da bilindiği gibi o kadının azad edildikten sonra altı ay geçmeden çocuk doğurmasıyla anlaşılır. İki çocuk doğurup da bunlardan birini kendisi azad edildikten sonra altı ay geçmeden doğurması da böyledir. Çünkü çocukların ikisi de aynı döl suyundan yaratılmışlardır.

Velânm çekilip başkasına verilmesinin delili şu hadîs-i şerîfdir:

"Ve/â sebebiyle oluşan akrabalık, nesep akrabalığı gibidir [4] Nesep babalara tâbidir. Velâ da böyledir. Bir mâni sebebiyle bu nesep baba üzerine sabit olmazsa, nesep anne üzerine sabit olur. Bu mâni ortadan kalkınca; tıpkı mülâane çocuğunun annesine nisbet edilmesi gibi asılla amel olunarak velâ hakkı babaya âit olur. Baba kendini yalanlayınca, çocuğun nesebi kendisi üzerine sabit olur.

Rivayet edildiğine göre; Zübeyr b. Avvam (ra) Hayber'de mor dudaklı genç kızlar görmüş, bunların zerafetleri hoşuna gitmişti. Bu kızların anneleri Rafı' b. Hadic (ra) in cariyesi, babalan da Cüheyije'li ya da Eşca'lı birinin kölesi idi. Babalarını satın alıp azad etti ve onlara; 'benim nesebime katılın1 dedi. RâfV (ra) de; 'hayır onlar bana aittirler' dedi. Hz. Osman (ra) m huzuruna varıp dâvalaştılar: Hz. Osman (ra) onların velâ hakkını Zübeyr (ra) e verdi ve hiç bir itirazla da karşılaşmadı.

Dede azad ederse; velâ hakkı kendisinden çekilip alınmaz. Küçük çocuk dedesinin müslüman olması ile müslüman olmuş sayılmaz. Müslümanlar Hz. Adem (as) ile Hz. Nûh (as) un müslümanhklan sebebiyle küçük çocukları müslüman saymamışlardır. Zira bu iki peygamber dede olup, babanın yokluğunda baba gibidirler.

Velâ-i müvâlâtın sebebi akiddir: Çünkü velâ-i müvâlâttan maksat, yardımlaşmaktır. Bu velâ için üç şart gerekir:

1- Kendisiyle velâ akdi yapılan şahsı bir kimse azad etmiş olmamalıdır: Çünkü velâ-i itaka velâ-i müvâlâttan daha kuvvetlidir. Daha kuvvetli olan zayıf olanın sabit olmasına mânidir.

2- Kendisiyle velâ yapılan şahıs arap olmamalıdır: Araplar köleleştirilemediklerinden, üzerlerine velâ-i itaka yapılamaz. Velâ-i müvâlât ise; hiç mi, hiç yapılamaz.

3~ Kendisiyle velâyapıian şahıs kimseye intisap etmiş olmamalıdır ve bilinen bir nesebi olmamalıdır.

Velâ-i müvâlât meşru bir akiddir: Zira bir adamın elinde müslüman olan bir kimsenin durumu kendisine sorulduğunda Hz. Peygamber (sas) şöyle buyurmuştur: "Eğer onunla velâ akdi yapmış ise; hayatta iken de, öldükten sonra da insanlar arasında onun üzerinde en fazla hak sahibi olan odur."  [5] Onun şahsı değil de, mirası üzeninde en fazla hak sahibi olan odur. Rivayet edildiğine göre; adamın biri Temim ed- Dan (ra) nin elinde müslüman olmuş, Temim onunla velâ akdi yapmıştı. Bunun üzerine Hz. Peygamber (sas) ona şöyle buyurmuştu: "O senin kardeşindir, mevlândır. (Cinayet işlerse), onun yerine diyet ödersin (öldüğünde) ona mirasçı olursun."

Bu da şöyle olur: Bir kimse bir adamın elinde müslüman olup ona; 'sen benim mevlâmsm. Öldüğüm zaman bana mirasçı olursun. Şayet bir cinayet işlersem, diyetimi sen Ödersin  der ve o da kabul ederse; velâ-i müvâlât meydana gelir ki, bu   da sahihtir: Keza, bir adamın elinde müslüman olup, bir başkasıyla müvâlât akdi yapması da sahih olur. Yukarıdaki şekilde kendisine mevlâ tayin etmiş olan kimse ölünce; başka mirasçısı yoksa, mevlâsı  ona mirasçı olur: Buna dâir

bilgilerin tamamı ferâiz bahsinde verilecektir.

Velayet akdinden ve babalanna tâbi oluşlanndan dolayı küçük çocuklar da velâ akdinin kapsamına girerler. Velâ akdi yapanın daha sonra doğan çocukları da böyledirler. Bunlar nesebde babalanna tâbi olduklanndan, velâda da ona tâbi olurlar.

Bir kimsenin yaşı büyük oğlu başkasının elinde müslüman olup onunla müvâlâtta bulunur ise, babasının onun üzerindeki veliliği sona ermiş olduğundan, bu akid sahih olur.

Velâ-i müvâlât akdinin sıhhat şartları şunlardır: Kendisiyle velâ-i müvâlât akdi yapılan kişi akıllı, baliğ ve hür olmalıdır. Öyle ki; bir çocuk köle ve deli ile yapılan velâ-i müvâlât sahih olmaz. Çocuk babasının ya da vasisinin izniyle velâ-i müvâlât akdi yaparsa, caiz olur ve velâ hakkı da çocuğun olur. Efendisinin izni ile köle bir başkası ile velâ-i müvâlât yaparsa caiz olur ve köle bu durumda efendisinin vekili olur. Velâ hakkı da efendisine âit olur. Zira çocuk velâ ehliyetine sahiptir ama, köle bu ehliyete sahip değildir. Çünkü velânın hükmü diyet ödemek ve mirasçı olmaktır. Köle ise, bu hususlarda ehliyet sahibi değildir. Dolayısıyla velâ hakkı insanlar arasında ona en yakın olan kimsenin, yani efendisinin olur.

Kendisine bir m evlâ tayin etmiş olan kimse söz ve fiili ile velâ akdini feshetmek hakkına sahiptir: Bu, bağlayıcı olmayan bir akiddir. Zira üst durumunda olan kişi diğerine yardımcı olmak ve cinayet işlediği takdirde diyetini ödemekle ona bağışta bulunmuş olmaktadır. Alt durumda olan kişi de; onu kendi malında, kendi yerine salahiyetli kılmakla ona bağışta bulunmuş olmaktadır. Hibe de; hibe edilen mal kabzedilmedikçe, akid bağlayıcı olmadığı gibi, bağışta da bağışlanan şey kabzedilmedikçe, akid bağlayıcı olmaz. Velâ akdini yapmış olan kimse diğerinin huzurunda bu akdi sözlü olarak feshedebilir. Diğerinin gıyabında ise, akdi fiilen feshedebilir. Meselâ bir başkasıyla velâ-i müvâlât akdi ya...
[Bu mesajın devamını görebilmek için kayıt olun ya da giriş yapın
Bu Sayfayi Paylas
Facebook'a Ekle
Moderatöre Bildir   Kayıtlı
Müslüman
Anahtar Kelime
*****
Offline Pasif

Mesajlar: 132.038


View Profile
Re: Velâ kitabı
« Posted on: 15 Ağustos 2020, 07:09:42 »

 
      uyari
Allah-ın (c.c) Selamı Rahmeti ve Ruhu Revani Nuru Muhammed (a.s.v) Efendimizin şefaati Siz Din Kardeşlerimizin Üzerine Olsun.İlimdünyamıza hoşgeldiniz. Ben din kardeşiniz olarak ilim & bilim sitemizden sınırsız bir şekilde yararlanebilmeniz için sitemize üye olmanızı ve bu 3 günlük dünyada ilimdaş kardeşlerinize sitemize üye olarak destek olmanızı tavsiye ederim. Neden sizde bu ilim feyzinden nasibinizi almayasınız ki ? Haydi din kardeşim sende üye ol !.

giris  kayit
Anahtar Kelimeler: Velâ kitabı rüya tabiri,Velâ kitabı mekke canlı, Velâ kitabı kabe canlı yayın, Velâ kitabı Üç boyutlu kuran oku Velâ kitabı kuran ı kerim, Velâ kitabı peygamber kıssaları,Velâ kitabı ilitam ders soruları, Velâ kitabıönlisans arapça,
Logged
23 Temmuz 2020, 22:30:36
Mehmed.
Görevli Sorumlusu
*
Çevrimdışı Çevrimdışı

Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 17.061



Site
« Yanıtla #1 : 23 Temmuz 2020, 22:30:36 »

Esselamu aleyküm Rabbim paylaşım için razı olsun
[Bu mesajın devamını görebilmek için kayıt olun ya da giriş yapın
Bu Sayfayi Paylas
Facebook'a Ekle
Moderatöre Bildir   Kayıtlı

Hizmet nimettir.
24 Temmuz 2020, 07:44:17
Es-Sabur

Çevrimdışı Çevrimdışı

Mesaj Sayısı: 1.203


« Yanıtla #2 : 24 Temmuz 2020, 07:44:17 »

Velâ iki türlüdür velâ i itaka ve velâ i müvâlât tır
[Bu mesajın devamını görebilmek için kayıt olun ya da giriş yapın
Bu Sayfayi Paylas
Facebook'a Ekle
Moderatöre Bildir   Kayıtlı
Sayfa: [1]   Yukarı git
  Yazdır  
 
Gitmek istediğiniz yer:  

TinyPortal v1.0 beta 4 © Bloc
|harita|Site Map|Sitemap|Arşiv|Wap|Wap2|Wap Forum|urllist.txt|XML|urllist.php|Rss|GoogleTagged|
|Sitemap1|Sitema2|Sitemap3|Sitema4|Sitema5|urllist|
Powered by SMF 1.1.21 | SMF © 2006-2009, Simple Machines
islami Theme By Tema Alıntı değildir Renkli Theme tabanı kullanılmıştır burak kardeşime teşekkürler... &