> Forum > ๑۩۞۩๑ Bilim Dunyası ๑۩۞۩๑ > Psikoloji Dünyası > Zeka Testleri
Sayfa: [1]   Aşağı git
  Yazdır  
Gönderen Konu: Zeka Testleri  (Okunma Sayısı 531 defa)
09 Mart 2010, 19:17:23
ღAşkullahღ
Muhabbetullah
Admin
*
Çevrimdışı Çevrimdışı

Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 25.839



Site
« : 09 Mart 2010, 19:17:23 »



Çok Boyutlu Zeka Kavramaları Işığında Zeka Testleri


Beyine sürekli gelen bilgi, zihindeki idrak (algı) kalıplarına göre ya yeniden düzenlenir veya boşlukta kalır. Zihindeki algı desenleri veya kalıpları, eşyayı tanımamızı kolaylaştırır, onları sınıflayarak belirli bir düzene koyar. Zihin kendine gelen sinyalleri ve bilgileri yeniden sürekli düzenleyen dinamik-kararlı değişken bir yapıya sahiptir. Bugünkü bilgilerimiz bize düşünmenin gerçekte algılama (idrak) tarzına bağlı olarak şekillendiğini ve dış dünyadaki şeyler ve hâdiselerin desen (kalıp-pattern) olarak zihinlere kodlandığını söylemektedir.

İnsanın düşünebilme ve öğrenebilme özelliklerini ortaya çıkaran zihin fakültelerinin birden fazla olduğu ve her bir melekenin en az zekâ kadar önemli olduğu ortaya çıkarılmıştır. İnsanın analitik düşünme gücü ve hızının bir göstergesi olarak zekâ, hayatın problemlerini çözmede ve başarıya ulaşmada gerekli faktörlerden biridir ama yeterli değildir. Son yıllarda yapılan çalışmalar ve yayınlanan dokümanlar, zekâ testlerinin neyi ölçüp ölçmediği ve hangi alanda güçlü ve zayıf olduğu hususunda hararetli tartışmalar başlattı. Özellikle, ABD’de yayınlanan Çan Eğrisi adlıkitabın yazarları Prof. Richard Hermstein ve Prof. Charles Murray zekâ testleri ile insanların sosyal statü ve başarıları arasındaki ilginç bağlantılara dikkat çekmişlerdir.

DÜŞÜNMENİN FARKLI TARZLARI IŞIĞINDA ZEKÂNIN YERİ

Düşünce, algılamanın, hissetmenin ve hafızanın bir kombinasyonu olarak ortaya çıkar. Zihnimizin potansiyel olarak sahip olduğu ve algılamaya dayalı düşünme genelde üç ana grup altında incelenmektedir.

Birincisi: Tanımlayıcı-sınıflayıcı düşünme tarzıdır (Descriptive Thinking). Eşya ve hâdiseleri gruplama, sistematik hale sokma ve sınıflama bu düşünce tarzıyla gerçekleştirilir. Bir konu üzerinde çalışırken zihnimizin ilk önce kullandığı düşünme tarzıdır.

İkincisi: Bütünü parçalara ayırarak inceleme ve analiz etmeye dayalı düşünme tarzı (Analytical Thinking). Sınıflara, gruplara ayrılmış şeyleri kendi içinde parçalayarak analiz etme ve değerlendirme; sorgulayıcı ve tenkide yönelik kritik düşünme olarak da bilinir. Batı dünyası genelde bu düşünce tarzını kullanarak eşya ve hâdiseleri inceler.

Üçüncüsü: Senteze ve yeni bütünler, alternatifler oluşturmaya dayalı düşünme tarzı (Divergent- creative thinking) olup, heptenci-holistik ve yeni sentezlere yönelik yaklaşımları ihtiva eder. Sentezci düşünce, açılımlı, alternatifli-sıradışı çok ihtimalli düşünme ile sıkı sıkıya bağlantılıdır. Yeni şeylerin üretiminde, keşif ve icadlarda bu düşünme tarzı önemli rol oynar.

Klasik zekâ tanımı bu üç düşünme tarzından ikincisiyle ilişkilidir. Ancak bugün zekânın diğer boyutları da dikkate alınarak değişik zekâ tanımları yapılmaktadır. Zekâ soyut bir kavram olduğundan biz onu ancak belirtileri ile anlayabilmekte ve ölçebilmekteyiz.

ZEKÂNIN BELİRTİLERİ

1- Lisanı, doğru ve zengin kullanabilme derecesi: İfade kabiliyeti zekânın inkişafında önemli rol oynar. Sentaks (söz dizimi) olmaksızın geçen bir hayatın nasıl olacağını 11 yaşındaki sağır bir çocuğun davranışlarını inceleyerek görebiliriz. Bu kişi, çocukluk yıllarında ne konuşulanları duyabildi ne de işaretle iletişim kurallarını öğrenebildi.

Dolayısıyla sentaks öğrenme imkânı yoktu. Bu çocuk normal görüyor, farklı şeyleri ayırt edebiliyor ve grupluyordu. Algılamaya dayalı gruplama kabiliyeti ile ilgili bir problemi yoktu. Fakat bu çocuk, zihninde soyut kavramları tutamıyordu. Onları yansıtamıyor, onları kullanamıyor ve plânlayamıyordu. Çocuk okuma-yazma biliyordu. Ama imajları, hipotezleri ve ihtimallerle oynamayı beceremiyordu. İmaja dayalı hayal dünyasına gidemiyordu. Çocuk âdeta hazır zamanla sınırlanmıştı. İnsanın zekâsının inkişafında sentaksın çok önemi vardı: Meselâ vahşi şempanzeler, üç düzine farklı anlam ifade etmek için, üç düzine farklı ses kullanırlar. İnsan ise, foneme diye adlandırılan üç düzine vokal kullanır. Bu seslerin kombinasyonu bir muhtevaya (içeriğe) sahip olduğundan biz anlamsız şeyleri belli kombinasyonlarda biraraya getirerek anlamlı kelimeler yaparız. Şempanzelerde sesleri kombine etme ve üç sesten bir kelime yapabilme kabiliyeti yoktur. Onlar yeni mânâları seslerin şiddetini artırarak üretirler. İnsan ile maymun arasındaki en büyüleyici fark da budur. Yânî tek anlamı olan sesleri birleştirerek, sonsuz anlamı olan yeni kelimeleri (ses kombinasyonları) ancak insan üretebilmektedir. Ayrıca bizler konuşurken ses kombinasyonlarının kombinasyonlarını da (cümleyi yapan kelimelerden oluşan ifadeler) kullanırız. İnsan 100 sesi peşi peşine vurarak,(kim yaptı, kime, nerede, ne zaman ve niçin gibi) anlamlı ve eşsiz kelimeler üretebilir. Bu noktadan dilin kullanımı ile zekânın gelişimi arasında çok sıkı bağ vardır. İnsanlara verilen büyük nimetlerden biri de; şeyleri biraraya anlamlı şekilde getirebilme kabiliyetidir. Açarsak, kelimeleri cümlelere; notaları melodilere; adımları dansa; emirleri oyun kurallarına dönüştürebilme kabiliyeti insana verilen en büyük nimetlerdendir.

2-Alet yapma ve kullanabilme kabiliyeti: Beynimizin balistik hareketleri (Çekiç vurma, fırlatma gibi.) plânlama yeteneği, zekâyı olumlu yönde motive eder. Örneğin bacaklardaki balistik hareketler son derece hızlıdır. Çünkü balistik hareketler, son derece fazla plânlama faaliyetini gerekli kılar. Yavaş hareketler, hata düzeltme için zaman sağlar. Bardağı ağzınıza götürürken, bardak, sizin hatırladığınızdan daha hafif olsa bile bardak burnunuza, bile çarpmadan istikametini değiştirebilirsiniz. İnsan, tam ayrıntılı plân yapmaktan ziyade işe doğru yönde başlar. Ve yolunu gerektikçe düzeltir. Beyin, hareketi bütün ayrıntılarını önceden plânlamak zorundadır. Çekiç vurma bir düzine kasın ardışık aktivasyonunu gerekli kılar. Bir cismi fırlatma işi ise hedef ile o hedefe ulaşmak için gerekli gücün hesaplanması gibi karmaşık işlemleri gerektirir. Hedef mesafesi arttıkça, beyinde yapılması gereken hesaplamalar artar. Hedefi vurabilmek zorlaşır ve beyin ekstra enerji harcar.

3-Plânlayabilme kabiliyeti: Hayvanlarda geleceklerini plânlayabilme özelliği yoktur. İnsan hayatında özellikle az rastlanılan durumları plânlayabilme çok önemlidir. Bu da birden fazla muhtemel senaryoyu hayal edip ona göre önlemler almayı gerekli kılar. Dolayısıyla insandaki plânlama kabiliyetleri zekâyla bağlıdır.

4-Farklı durumlarda doğru alternatifleri, çözümleri hızlı şekilde üretebilme kapasitesidir.

5-Gelecek hakkında muhtemel hareketleri tahminleyebilme gücü.

6-Belirgin Kişilik Özellikleri: Zeki insanlar, risk almayı severler ve cesaretlidirler. Dâhilerin bir özelliği de kendi zihinleriyle konuşabilmeleri ve düşündüklerini duyabilmeleridir. Belirsizliklere karşı sabır ve tolerans ile onlara dayanabilme gücü gösterirler. Zeki insanların beyni bilgiyi iletmede daha kompleks, daha etkin nöral bağlantılara sahiptirler. Örnek verecek olursak, doktora yapmış kişiler, liseli talebelere nazaran daha fazla komplike nöral ağa sahiptirler.

ZEKÂ NEDİR?

Bugün dünyada zekânın evrensel bir tanımı yapılamamıştır. Çünkü o şuur gibi açık uçlu bir kelimedir. Sınırlarını çizmek çok zordur. Çünkü ruhî fonksiyonlarımızın bir tezahürü olan idrak, şuur ve zekâ, zihnî faaliyetlerin en üst seviyesinde yer alır. Şahsiyet özelliklerimiz onların ortaya konuşunu doğrudan etkiler. Zekâ (IQ gelişimi) sürekli iç ve dış çevrenin etkileşimi altındadır. İç çevre (psikolojik ve biyolojik beden) ve sosyoekonomik çevre, çocuğun zekâsının inkişafını, gelişimini ve zekâsını kullanabilme düzeyini doğrudan etkiler. Çocuğun özellikle algılama ile ilgili kabiliyetlerinin geliştirilmesi zekâ puanına olumlu etki yapar.

ZEKÂNIN EVRENSEL BİR TARİFİ VAR MI?

Pek çok araştırmacıya göre zekânın esas özünü, muhakeme gücü ve yeni problemleri çözmedeki esneklik oluşturur. Önsezi de zekânın bir bileşimi olarak ele alınır. Nörobiyolog H. Barlow’a göre zekâ, yeni bir düzenliliği veya kuralı keşfetme veya bir tahmin yapma ile ilgili bir aktivedir. Zeki olmak, bir açıdan belli özelliklen olan davranışları ortaya koyabilme becerisidir. Zekâ hadisesi, hızlı hareket etme, çabuk çözüm bulma ve fikren hızlı şekilde tasnif edip, gerekli bilgiyi en kısa süre içinde ortaya çıkarabilme ile ilişkilidir. Zihindeki elementlerin permutasyonu, imajlar, ibareler, hafıza, soyut kavramlar, sembolik düşünme, sesler, matematikî ilişkiler, zihinde lego oyunu şeklinde cereyan eden düşüncenin taşlarını oluşturur. Zekilik, bu taşları doğru kullanmak, fikirlerin, imajların ve sembollerin yeni kombinasyonlarını oluşturmada, daha şanslı ve hızlı olmayla ilişkilidir. Bu açıdan zekâ aynı zamanda yeni ilişki ve kombinasyonları çok fazla oluşturabilmeyle bağlantılıdır. Zaten İngilizce “intelligence” kavramı, arasından seçme ayıklama anlamına gelir. Zekâ testleri kişinin, öğrenme hızı, problem çözme hızı, adapte olabilme hızını ölçmeye yönelik olarak tasarlanmıştır. Her bir iş ve meslek belirli bir zekâ Her seviyesine ihtiyaç duyar. Bu gereklidir ama o mesleği veya işi başarıyla yapmaya yeterli değildir. Problemleri çözebilme genelde bir zekâ göstergesi olarak kabul edilir, Ancak problemin tanımlanışı ve ortaya konuş tarzı, kişileri zeki veya aptal duruma düşürebilmektedir. Mesela, sosyal vaka şeklinde sunulan problemler, soyut sayılar ve semboller halinde tanımlanmış aynı probleme nazaran çok daha kolay çözülebilmektedir.[Bu mesajın devamını görebilmek için kayıt olun ya da giriş yapın
Bu Sayfayi Paylas
Facebook'a Ekle
Moderatöre Bildir   Kayıtlı
Müslüman
Anahtar Kelime
*****
Offline Pasif

Mesajlar: 132.038


View Profile
Re: Zeka Testleri
« Posted on: 04 Şubat 2023, 01:51:49 »

 
      uyari
Allah-ın (c.c) Selamı Rahmeti ve Ruhu Revani Nuru Muhammed (a.s.v) Efendimizin şefaati Siz Din Kardeşlerimizin Üzerine Olsun.İlimdünyamıza hoşgeldiniz. Ben din kardeşiniz olarak ilim & bilim sitemizden sınırsız bir şekilde yararlanebilmeniz için sitemize üye olmanızı ve bu 3 günlük dünyada ilimdaş kardeşlerinize sitemize üye olarak destek olmanızı tavsiye ederim. Neden sizde bu ilim feyzinden nasibinizi almayasınız ki ? Haydi din kardeşim sende üye ol !.

giris  kayit
Anahtar Kelimeler: Zeka Testleri rüya tabiri,Zeka Testleri mekke canlı, Zeka Testleri kabe canlı yayın, Zeka Testleri Üç boyutlu kuran oku Zeka Testleri kuran ı kerim, Zeka Testleri peygamber kıssaları,Zeka Testleri ilitam ders soruları, Zeka Testleriönlisans arapça,
Logged
Sayfa: [1]   Yukarı git
  Yazdır  
 
Gitmek istediğiniz yer:  

TinyPortal v1.0 beta 4 © Bloc
|harita|Site Map|Sitemap|Arşiv|Wap|Wap2|Wap Forum|urllist.txt|XML|urllist.php|Rss|GoogleTagged|
|Sitemap1|Sitema2|Sitemap3|Sitema4|Sitema5|urllist|
Powered by SMF 1.1.21 | SMF © 2006-2009, Simple Machines
islami Theme By Tema Alıntı değildir Renkli Theme tabanı kullanılmıştır burak kardeşime teşekkürler... &