> Forum > ๑۩۞۩๑ Kitap Dünyası - İlim Dünyası Kütüphanesi ๑۩۞۩๑ > İslam Fıkhı Eseleri > Ahkamüs Sultaniye > Toplu veya tek olarak yürütme veziri
Sayfa: [1]   Aşağı git
  Yazdır  
Gönderen Konu: Toplu veya tek olarak yürütme veziri  (Okunma Sayısı 1208 defa)
10 Mart 2011, 14:53:43
Sümeyye

Çevrimdışı Çevrimdışı

Mesaj Sayısı: 29.261



Site
« : 10 Mart 2011, 14:53:43 »



 

D- TOPLU VEYA TEK OLARAK
YÜRÜTME VEZİRİ TÂYİN ETMEK
 


Halîfenin, toplum işleri için bir veya birden fazla olarak yü­rütme vezirleri tâyin etmesi caizdir. Fakat toplum işlerini sevk ve idare için birden fazla Tam Yetkili Vezir tâyin edemez. Ay­nen Müslüman bir Devlet içinde bir anda iki halîfenin olamıya-cağı gibi. Böyle bir tâyin olursa devamlı çatışmalar, siyasî ve idarî uyuşmazlıklar çıkar. Allah Teâlâ da:

"Eğer göklerde ve yerde Allah'tan başka tanrılar ol­saydı yer ve gök muhakkak ki harap olup gitmişti." (K.K. 21:22) buyurmuştur.

Şayet halîfe, iki tam yetkili vezir tâyin etmişse, her ikisinin tâyin durumu 3 husustan birine girer.

a) Her birini bütün işlere bakmaya tam yetkili olarak görev­lendirmesi. Böyle bir tâyin yukarıdaki açıklama ve deliller kar­şısında uygun düşmez. Her ikisi de aynı anda beraberce tâyin edilmişse ikisinin tâyin işlemi de bâtıldır. Birini önce, diğerini sonra tâyin etmişse ilk tâyin olunanın tâyini muteber, ikincinin ki bâtıldır. Bu noktada tâyinin fesadı ile azl arasındaki farka temas gerekirse: Tâyinin fesadı, böyle bir tâyinle iş başına gele­nin yaptığı işler daha işin başından itibaren hüküm ifade et­mez, geçersizdir. Azilde ise; Azilden önce vezirin yaptığı işler muteberdir, hukuken hüküm ifâde eder.

b) İşleri sevk ve idarede ikisi müşterek hareket ederler. Ve­zirlik yalnız birinin değil, her ikisinindir. Müşterek yaptıkları, hareket ettikleri işler ikisi için de geçerlidir. İhtilâf etmişlerse ikisi için de hüküm taşımaz. Böyle hâllerde sonuç halîfenin fik­rine göredir. Halîfe, ihtilâf ettikleri işlerde ikisinin de fikrini al­madan yalnızca kendisi karar verir. Bu türlü ihtilâf yalnızca tam yetkili vezirliğe aittir.

İşleri yaparlarken iki durumları karşımıza çıkar, aa) İttifak ettikleri yerlerde işi beraberce yaparlar, bb) İhtilâfa düştükleri yerlerde birliğin sağlanamamasmda, ihtilâftan sonra birleşmiş-lerse duruma bakılır. İhtilâftan sonra doğru olanda birleşmiş-lerse halîfe de onların görüşüne katılır, o işi iki vezir beraberce yaparlar. Çünkü ihtilâfın ittifaktan önce olması birleşmeye mâni olmaz. Şayet ikisi de aralarında ihtilâf eder de ihtilâfları devam etmesine rağmen biri diğerine tâbi olursa, tâbi olan vezi­rin kendi görüşünden ayrılması demek olup doğru görmediği şeyi yerine getirmesi iyi olmaz.

c) İşlerin görülmesinde müşterek hareket etmezler, birinin yapacağı işler diğerininkinden ayrılır. Bu görev taksimi de iki şekilden birisi ile olur. aa) Ya her birerlerine bakmaları genel, yapmaları özel bir iş tahsil edilir. Meselâ, birinin doğu ülkeleri­ne, diğerinin batı ülkelerinin vezirliğine tâyininin yapılması gi­bi, bb) Yahut her birerlerine yapması genel, bakması özel işler verilir. Meselâ, ikiden birini harp işlerine, diğerini vergi işleri­ne vezir tayın etmesi gibi. İşte bu şekilde vezirler tâyini müm­kün ve muteberdir. Şu kadar var ki her ikisi de muhtelif işlere tam yetkili vezir olarak tâyin olamazlar, ama bu muhtelif işlere idareci olabilirler. Çünkü tefvizi, tam yetkili vezirlikte, her iş ve idarede ikisinin de emirleri geçerlidir. Ancak her ikisinin tâyin ve tesbit edilen özel işlere atanmaları doğru olur. Çünkü birinin diğerine fikir ve iş bakımından karşı çıkması söz konusu değil­dir.

Sultan bir anda tam yetkili vezirle yürütme vezirini tâyin edebilir. Tam yetkili vezir, mutlak tasarruf sahibidir. Yürütme vezirinin görevleri ise sultanın emir verdiği yerler ve işlerdir. Yürütme veziri görevden alınmış bir idareciyi tâyin edemez. Tâyin edileni azledemez. Fakat tam yetkili vezir önceden azle­dileni tekrar göreve getirebilir ve önceden tayin ettiğini de azle­debilir. Fakat Sultan in tâyin ettiği idareciyi normal olarak az­ledemez. Yürütme veziri sultanın izni olmadan kendi başına bir iş yapamaz. Tam yetkili vezir ise kendiliğinden, re'sen kendi ça­lıştırdığı kimselere ve başkalarının görevlendirdikleri şahıslara emirler verir, onlarla hukuken bağlayıcı işler yapar, işlerini ka­bul eder. Ancak sultanın genel ve özel emri devlet işlerine etkili olur.

Sultan, yürütme vezirini azledince onun idarecileri de ken­diliğinden azlolmuş sayılmaz. Tam yetkili veziri azlederse bu azil işlemi ile tabiatiyle o vezirin yürütme işiyle görevli memur­ları da azlolmuş sayılır. Fakat tam yetkili vezirin işçileri, idare­cileri azlolmaz. Çünkü yürütme vezirinin işçileri, memurları tam yetkili vezirin naibidirler, tam yetkili memurlar ise müsta­kil birer idarecidirler. Tam yetkili vezir kendisine bir nâib tâyin edebilir. Yürütme veziri kendisine nâbi tâyin edemez. Çünkü nâib ve halef bırakma bir tâyin işidir.

Eğer sultan tam yetkili vezirini halef tâyin etmekten men etmişse o zaman halef tâyin edemez. Sultan, yürütme vezirine halef tâyin etme yetkisi vermişse o da halef tâyin edebilir. Çün­kü her bir vezir sultanın emir ve yasaklarına göre hukukî ta­sarruflarda bulunmaktadır. Her ne kadar iki vezirin tâyin şe­killeri ayrı olsa da.

Zamanımızın idarecilerinde olduğu gibi yeni feth olunan ül­kelere işlerin görülmesine vekil tâyin edilen, o ülkelerin işleri­ne, idaresine başkanca bir kimse görevlendirilirse, her bir ülke­nin bu şekilde görevlendirilen hükümdarı, idarecisi de vezir tâyin edebilir. O zaman eyâlet valisi, hükümdarının, vezirinin hükmü, sultanın vezirlerinin hükmü gibidir. Tam yetkili vezir­likle, yürütme vezirliği hakkındaki hükümler aynen burada da geçerlidir.[35]




[35] El-Ahkâmu’s-Sultaniyye, Ebu’l-Hasan Habib, Bedir Yayınevi, 1/ 74-77.



[Bu mesajın devamını görebilmek için kayıt olun ya da giriş yapın
Bu Sayfayi Paylas
Facebook'a Ekle
Moderatöre Bildir   Kayıtlı
Müslüman
Anahtar Kelime
*****
Offline Pasif

Mesajlar: 132.038


View Profile
Re: Toplu veya tek olarak yürütme veziri
« Posted on: 31 Ocak 2023, 02:44:26 »

 
      uyari
Allah-ın (c.c) Selamı Rahmeti ve Ruhu Revani Nuru Muhammed (a.s.v) Efendimizin şefaati Siz Din Kardeşlerimizin Üzerine Olsun.İlimdünyamıza hoşgeldiniz. Ben din kardeşiniz olarak ilim & bilim sitemizden sınırsız bir şekilde yararlanebilmeniz için sitemize üye olmanızı ve bu 3 günlük dünyada ilimdaş kardeşlerinize sitemize üye olarak destek olmanızı tavsiye ederim. Neden sizde bu ilim feyzinden nasibinizi almayasınız ki ? Haydi din kardeşim sende üye ol !.

giris  kayit
Anahtar Kelimeler: Toplu veya tek olarak yürütme veziri rüya tabiri,Toplu veya tek olarak yürütme veziri mekke canlı, Toplu veya tek olarak yürütme veziri kabe canlı yayın, Toplu veya tek olarak yürütme veziri Üç boyutlu kuran oku Toplu veya tek olarak yürütme veziri kuran ı kerim, Toplu veya tek olarak yürütme veziri peygamber kıssaları,Toplu veya tek olarak yürütme veziri ilitam ders soruları, Toplu veya tek olarak yürütme veziriönlisans arapça,
Logged
Sayfa: [1]   Yukarı git
  Yazdır  
 
Gitmek istediğiniz yer:  

TinyPortal v1.0 beta 4 © Bloc
|harita|Site Map|Sitemap|Arşiv|Wap|Wap2|Wap Forum|urllist.txt|XML|urllist.php|Rss|GoogleTagged|
|Sitemap1|Sitema2|Sitemap3|Sitema4|Sitema5|urllist|
Powered by SMF 1.1.21 | SMF © 2006-2009, Simple Machines
islami Theme By Tema Alıntı değildir Renkli Theme tabanı kullanılmıştır burak kardeşime teşekkürler... &