ilim , ilitam , kuran , ibadet , hadis , eğitim > Forum > ๑۩۞۩๑ İslami İlimler Dunyası ๑۩۞۩๑ > Dini Konular > Cuma Vaazı > Vaaz Projeleri > Ticari ve Ahlaki Prensipler
Sayfa: [1]   Aşağı git
  Yazdır  
Gönderen Konu: Ticari ve Ahlaki Prensipler  (Okunma Sayısı 640 defa)
26 Eylül 2010, 06:58:39
Reyyan
Görevli
*
Çevrimdışı Çevrimdışı

Mesaj Sayısı: 33.710



Site
« : 26 Eylül 2010, 06:58:39 »



İSLÂM’IN EKONOMİK HAYATA GETİRDİĞİ
TİCARİ VE AHLÂKİ PRENSİPLER


Dr. Muhlis AKAR


I- Konunun Plânı

A. Giriş
B. İslâm’da Ticarete Verilen Önem
C. Ticarî Ve Ahlakî Prensipler
1-Müşteriyi Aldatmamak:
2-Yalan Yere Yemin Etmemek:
3-Hileli Ölçüp Tartmamak:
4-İhtikâr (Spekülasyon) Yapmamak:
5-Müşteriye İyi Davranmak:
6-Müşteri Kızıştırmamak (Neceş)
7-Malları Pazar Dışından Karşılayarak Üretici Ve Tüketicilere Zarar Vermemek:
8-Ticari İşlemleri Kayıt Altına Almak:

II- Konunun Açılımı ve İşlenişi

Bu vaazda  İslam’ın ticarete verdiği önem vurgulanarak, İslâm’ın ekonomik hayata getirdiği ticarî ve ahlakî prensipler ana hatlarıyla anlatılacaktır. Konuyu işlerken ilgili ayet ve hadisler okunup açıklanacak ve aşağıda özet sunumda işlendiği şekilde konu ele alınıp değerlendirilecektir. Sonunda genel bir değerlendirme yapılıp, ulaşılan sonuçlar  cemaate maddeler halinde derli toplu bir şekilde sunulacaktır.

III- Konunun Özet Sunumu

İslam’da ibadetler yalnızca namazla, oruçla sınırlı değildir. Yüce Allah’ın hoşnut ve razı olduğu bütün söz, fiil ve davranışlar geniş anlamda ibadet kapsamındadır. Bu bağlamda, kişinin yoldan bir taşı kaldırması veya yoldaki bir çukuru onarması, yükünü sırtına alamayan birisine destek vermesi, araca binemeyen hasta, yaşlı ve özürlülere yardımcı olması ibadet olduğu gibi;  kazancını helâl yoldan elde etmesi, İslâmî prensiplere uygun olarak ticarî ve iktisadî davranışlarda bulunması, iş ve icraat yapması  da ibadettir. Kısaca hayatın bütün alanlarını geniş anlamda ibadet kapsamına alan İslam; ticareti de ibadet olarak değerlendirmiş; bunun gerçekleşmesi için ticari hayatta uyulması gerekli  ahlaki prensipler getirmiştir.
Şüphesiz  helâl ve meşrû bir ticaret yapabilmek için ticari prensipleri, diğer bir ifadeyle ticaret ahlâkını öğrenmek şarttır.
 
IV- Konu İşlenirken Başvurulabilecek Bazı Ayetler


Bakara: 188, 198, /275, 282, 283 ;Nisâ: 29 Hacc:28; Nûr:37; Cuma:10-11; Müzzemmil:20; Fatır:12; Rûm: 46; Neml:40; Fâtır:5; Âl-i İmrân:77;En’âm:152; İsrâ:35; Mutaffifîn:1-7; Şuarâ:181-183; Hud: 84-95; Şuara:176-189; Rahmân:9; İsrâ:35; A’raf:185

V- Konu İşlenirken Başvurulabilecek Bazı Hadisler

1- Müşteriyi Aldatmamak:
Tacir, dürüstlüğü ve doğru sözlülüğü ile müşteriye güven vermelidir. Rasulullah (s.a.v.) doğru sözlü ve güvenilir tüccarı
"التاَّجِرُ الصَّدُوقُ الأَمِينُ، مَع النَّبِيِّينَ وَالصِّدِّيقِينَ وَالشُّهدَاءِ"

“Doğru sözlü ve güvenilir tüccar (ahirette) peygamberler, sıddîkler ve şehitlerle beraber bulunacaktır”  hadisiyle övmüştür.
Müşterinin gafletinden veya bilgisizliğinden faydalanıp, sağlam ve kullanılışlı olmayan bir malı ona satmak İslâm ahlakıyla bağdaşmaz. Nitekim bir gün peygamberimiz (s.a.v.) Pazarı dolaşırken tahıl satan birisinin yanına gelmiş, elini buğday yığınına daldırmış, altının ıslak olduğunu görünce sormuş: “Nedir bu?”. Satıcı: “Yağmur yağmıştı, ondan dolayı ıslandı” diye cevap verince; Rasulullah: “Niçin o ıslak tarafı halkın görebilmesi için üste getirmedin?” diye sert bir şekilde mukabelede bulunduktan sonra;
"مَنْ غَشَّناَ فَلَيْسَ مِناَّ"
“Bizi aldatan bizden değildir”   buyurmuş ve;
وَلاَ يَحِلُّ لِمُسْلِمٍ بَاعَ مِنْ أَخِيهِ بَيْعاً، فِيهِ عَيْبٌ، إِلاَّ بَيَّنَهُ لَهُ
“Kusurlu bir malı, ayıbını söylemeden satmanın bir Müslüman’a  helâl olmayacağını”  kesin bir şekilde belirtmiştir.
2- Yalan Yere Yemin Etmemek:

Ticari maksatla veya başka maksatla yalan söylemek, yalan yere yemin etmek, Allah’ın yüce adını onun haram kıldığı hususlarda kullanmak, basit menfaatler için insanları “vallahi, billahi... vs.” diyerek, “Allah (ın adı) ile aldatmak” , daha sonra yaptıkları “yeminlerini az bir bedele satmak” büyük günahlardandır. “Kıyâmet gününde Yüce Allah bunlarla konuşmayacak, yüzlerine rahmet nazarıyla bakmayacak, onları temize çıkarmayacaktır. Ve onlar için çok acıklı bir azap olacaktır.
Peygamberimiz bir hadislerinde;
" ثَلاثَةٌ لاَ يُكَلِّمُهُمُ اللهُ يَوْمَ القَياَمَةِ، وَلاَ يَنْظُرُ إلَيْهِمْ، وَلاَ يُزَكِّيهِمْ، وَلَهُمْ عَذاَبٌ ألِيمٌ" قالَ فَقَرَأهاَ رَسولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم ثَلاثَ مِرَارٍ. قالَ أبوُ ذَرٍّ: خَابوُا وَخَسِرُوا. مَنْ هُمْ ياَ رَسولَ اللهِ؟ قالَ" اَلْمُسْبِلُ وَالْمَنَّانُ وَالْمُنَفِِّقُ سِلْعَتَهُ بِالْحَلِفِ الكَاذِبِ".

Kıyamet günü, Allah’ın kendileriyle konuşmayacağı, yüzlerine rahmet nazarıyla bakmayacağı ve kendilerine azap edeceği bu kimseleri açık ve net bir şekilde ifade ediyorlar. Bunlar: “Elbisesini kibirle yerlerde sürüyen, yaptığı iyiliği başa kakan ve yalan yere yemin ederek ticaret malını fâhiş bir fiyatla satmaya çalışanlardır.
3- Hileli Ölçüp Tartmamak:
Ölçme ve tartma konusunda dürüst davranmak, hile yapmamak, eksik ölçü ve tartı ile satış yapmaktan sakınmak, Kur’an-ı Kerim’in bir çok âyetinde Müminlere emredilmektedir.
Toplumları temelinden sarsan, çöküş ve yıkılışlarına sebep olan ahlaksızlık türlerinden biri de ölçü ve tartıda haksızlık yapmaktır.  Nitekim Kur’an-ı Kerim, Hz. Şuayb’ın peygamber olarak gönderildiği “Medyen-Eyke” halklarını helake götüren sebeplerden biri olarak ölçü ve tartıda hile yapmalarını gösterir.
4- İhtikâr Yapmamak:

Bir ticari emtiayı (malı) pahalanması gayesiyle stoklayıp piyasaya arzını geciktirmek anlamına gelen ihtikar; fiyatların yapay bir şekilde yükselmesine ve normal piyasa seviyesinin üzerine çıkmasına sebep olur. İhtikâr yapmak, özellikle temel ihtiyaç maddeleri söz konusu olduğunda toplumun zarar görmesine sebebiyet verdiği gibi, uzun müddet devamı halinde de sosyal ve iktisadi bunalımlara yol açabilir.  “Karaborsacı ne fena bir kuldur; fiyatların düştüğünü öğrenince üzülür, yükseldiğini duyunca da sevinir”  hadis-i şerifi, bu tip kimselerin ruhi durumunu ve insanlık bakımından düştüğü seviyeyi açık bir şekilde ifade etmektedir.
5- Müşteriye İyi Davranmak:
Alış-verişte alıcı ve satıcı birbirine iyi davranmalıdır. Bakara sûresi 280. âyetinde yüce Allah:
وَإِن كَانَ ذُو عُسْرَةٍ فَنَظِرَةٌ إِلَى مَيْسَرَةٍ وَأَنْ تَصَدَّقُواْ خَيْرٌ لَّكُمْ إِنْ كُنتُمْ تَعْلَمُونَ
“Eğer borçlu darlık içindeyse ona eli genişleyinceye kadar mühlet verin. Eğer bilirseniz, (borcu) sadaka olarak bağışlamanız, sizin için daha hayırlıdır” buyurarak satıcının, gerektiğinde müşterisinin lehine bazı özel durumlarda fedakarlıkta bulunmasının kendi hayrına olacağını vurgulamaktadır
Peygamberimiz de;
رَحِمَ اللهُ رَجُلاً، سَمْحاً إذاَ باعَ، وَإذاَ اشْتَرَى، وَإذاَ اقْتَضَى

“Satarken ve alırken, borcunu isterken ve öderken kolaylık gösteren kimseye Allah merhamet eylesin”  hadisiyle Allah’ın rahmet ve sevgisinin birbirine iyi davranan alıcı ve satıcıların üzerine olması için dua etmiştir.
6- Müşteri Kızıştırmamak
Çoğunlukla malın fiyat ve sürümünü arttırmaya yönelik bir hîle şeklinde ortaya çıkan neceş; bu yönüyle haksız rekabet çeşitlerinden biri sayılmaktadır. Şöyle ki, bir pazarlık esnasında satıcı ile anlaşmalı olan üçüncü bir kişi (veya kişiler) sanki alıcıymış gibi devreye girerek gerçek müşterinin verdiğinden daha yüksek bir fiyat teklif etmek suretiyle onu yanıltır. Böylece talip olduğu malı başkasına kaptırmak istemeyen ilk teklif sahibi ister istemez daha yüksek meblağ ödemek zorunda kalabilmektedir. Bu durum pazarlık halindeyken olabileceği gibi akdin kesinleşmesinden sonra da vuku bulabilmektedir.    İşte serbest rekabet ortamını zedeleyip haksız rekabete yol açan, kardeşlik ilişkilerini zedeleyen ve bir rantiye sınıfı oluşturarak tüketicinin zarar görmesine zemin hazırlayan bu tür muameleler Hz. Peygamber tarafından yasaklanmış;  “Bir malı alıyor görünerek kıymetini (değerini) artırmayınız”
عن أبي هريرة رضي الله عنه قالَ نَهَى رَسولُ اللهِ صلى الله عليه وسلَّمَ أنْ يَبِيعَ حَاضِرٌ لِباَدٍ، وَلاَ تَناَجَشوُا، وَلاَ يَبِيعُ الرَّجُلُ عَلىَ بَيْعِ أخِيهِ

“Neceş yapmayın. Bir kimse kardeşinin pazarlığı üzerine pazarlık yapmasın”  gibi hadislerle Müslüman tüccarın bu tür olumsuz davranışlardan sakınması gerektiği vurgulanmıştır.
7- Piyasaya Arz Edilmeden Önce Dışarıdan Malları Karşılayarak Üretici ve Tüketicilere Zarar Vermemek:
İslâm dini karaborsayı yasakladığı gibi, fiyatların sun’î olarak yükselmesine sebep olan simsarlığı da yasaklamıştır.
Hz. Peygamber (s.a.v.), şehre dışardan mal getirenlerin yolda karşılanarak ellerindekinin ucuza kapatılmasını menetmiş; böylelikle üretici ve tüketicilerin zarar görmelerini önlemiştir.  Bir hadislerinde: “Şehirli, köylü adına satış yapmasın. İnsanları kendi hallerine bırakın, Allah onları birbirlerinden rızıklandırır”  buyurmuştur.
8- Ticari İşlemlerin Kayıt Altına Alınması:

Ticari hayatta görülen kötü ilişkilerin ve olumsuz sonuçların nedenlerinden biri de tarafların antlaşma maddelerini açıklıkla yazmamalarıdır.  İslâm, ölçü ve tartıda dürüst davranılmasını, taraflar arasında iyi niyet ve güvenin kurulmasını istemekle beraber; alış veriş ve borçlanma işlemlerinin yazılmasını da tavsiye etmiştir: Kur’an-ı Kerim’de...
[Bu mesajın devamını görebilmek için kayıt olun ya da giriş yapın
Bu Sayfayi Paylas
Facebook'a Ekle
Moderatöre Bildir   Kayıtlı

Müslüman
Anahtar Kelime
*****
Offline Pasif

Mesajlar: 124.078


View Profile
Re: Ticari ve Ahlaki Prensipler
« Posted on: 30 Ocak 2015, 23:29:53 »

 
      uyari
Allah-ın (c.c) Selamı Rahmeti ve Ruhu Revani Nuru Muhammed (a.s.v) Efendimizin şefaati Siz Din Kardeşlerimizin Üzerine Olsun.İlimdünyamıza hoşgeldiniz. Ben din kardeşiniz olarak ilim & bilim sitemizden sınırsız bir şekilde yararlanebilmeniz için sitemize üye olmanızı ve bu 3 günlük dünyada ilimdaş kardeşlerinize sitemize üye olarak destek olmanızı tavsiye ederim. Neden sizde bu ilim feyzinden nasibinizi almayasınız ki ? Haydi din kardeşim sende üye ol !.

giris  kayit
Anahtar Kelimeler: Ticari ve Ahlaki Prensipler rüya tabiri,Ticari ve Ahlaki Prensipler mekke canlı, Ticari ve Ahlaki Prensipler kabe canlı yayın, Ticari ve Ahlaki Prensipler Üç boyutlu kuran oku Ticari ve Ahlaki Prensipler kuran ı kerim, Ticari ve Ahlaki Prensipler peygamber kıssaları,Ticari ve Ahlaki Prensipler ilitam ders soruları, Ticari ve Ahlaki Prensiplerönlisans arapça,
Logged
Sayfa: [1]   Yukarı git
  Yazdır  
 
Gitmek istediğiniz yer:  

TinyPortal v1.0 beta 4 © Bloc
|harita|Site Map|Sitemap|Arşiv|Wap|Wap2|Wap Forum|urllist.txt|XML|urllist.php|Rss|GoogleTagged|
|Sitemap1|Sitema2|Sitemap3|Sitema4|Sitema5|urllist|
Powered by SMF 1.1.20 | SMF © 2006-2009, Simple Machines
islami Theme By Tema Alıntı değildir Renkli Theme tabanı kullanılmıştır burak kardeşime teşekkürler... &