ilitam ,arapça klavye, ilahiyat, önlisans > Forum > ๑۩۞۩๑ Kitap Dünyası - İlim Dünyası Kütüphanesi ๑۩۞۩๑ > İslam Kültürü > İslam Kavramları M-Z > Ta'nı şühud
Sayfa: [1]   Aşağı git
  Yazdır  
Gönderen Konu: Ta'nı şühud  (Okunma Sayısı 412 defa)
27 Mart 2010, 20:11:39
ღAşkullahღ
Muhabbetullah
Admin
*
Çevrimdışı Çevrimdışı

Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 25.839



Site
« : 27 Mart 2010, 20:11:39 »




TA´N-I ŞÜHÛD





Şahitlerin ta´nı, yani şahitlik şartlarını taşıyıp taşımadıklarını, özellikle adalet sahibi olup olmadıklarını soruşturmak anlamında bir fıkıh terimi. Ta´n "taane" fiilinden mastar olup, ayıplamak, kusur atmak, itiraz etmek, yalanlamak, tekzib etmek ve dürtmek anlamlarına gelir. "Şühûd" ise, şahid sözcüğünün çoğulu olup "şahitler" demektir.

İslâm hukukuna göre bazı akitlerde veya mahkemede şahitlik yapacak olan kimsede bir takım şartların bulunması gerekir. Bunlar genel ve özel şartlar olmak üzere ikiye ayrılır.

Şahitte aranan genel şartlar şunlardır: Akıllı, ergin, hür, müslüman olması, gözlerinin görmesi, konuşur olması ve adalet sahibi bulunması (bk. el-Kâsânî, Bedâyu´s-Sanâyî´, 2. baskı, Beyrut 1394/1974, VI, 267 vd.).

Özel şartlar şunlardır:

1) Şahit sayısı: Akdin veya davanın niteliğine ya da şahidin cinsiyetine göre şahit sayısı değişik olur. Kur´an-ı Kerîm´de şöyle buyurulur: "Erkeklerinizden iki şahit tutun. Eğer iki erkek bulunmazsa şahitlerden kendilerine güvendiğiniz bir erkek ve biri unutunca diğerinin hatırlatması için iki kadın yeter. Şahitler çağrıldıklarında çekinmesinler" (el-Bakara, 2/282). Bu, medenî haklarla ilgili konulardaki şahitliktir. Akit veya davanın malla ilgili olup olmaması sonucu değiştirmez. Meselâ, nikâh, talâk, iddet, havâle, vakıf, sulh, vekâlet vasiyet, hibe, ikrar, ibrâ, doğum, nesep gibi. Hanefi´lere göre bütün bu haklar iki erkek veya bir erkek iki kadının şahitliği ile sabit olur. Burada bir erkek yerine iki kadın şahidin öngörülmesi, unutkanlık yüzünden olayı tespit zorluluğunun bulunmasındandır. Nitekim ayette; "...bu, iki kadından biri unutunca diğerinin hatırlatması için..." buyurularak bu noktaya işaret edilmiştir (bk. el-KâsânE, a.g:e., VI, 277; İbnü´l-Hümâm, Fethu´lKadr, 1. b. Mısır 1316/1898, VI, 7 el-Meydânî, el-Lübb, İstanbul, t.y., IV, 55 vd.).

Şafiî, Mâlikî ve Hanbeliere göre erkeklerle birlikte kadınların şahitliği sadece mal veya malla ilgili olan konularda kabul edilir. Satım, kira, hibe, vasiyet, rehin ve kefâlet bu niteliktedir. Mâlî nitelikli olmayan nikâh, ric´î talaktan sonra eşine dõnme, boşama, vekâlet, kasten öldürme ve zina cezası dışındaki hadler ise yalnız iki erkeğin şahitliği ile sabit olur. Çünkü ayette, cayılabilir boşamanın arkasından eşine dönme konusunda şöyle buyurulur: "Boşanan kadınlar iddetlerinin sonuna varınca onları güzelce nikâhınızın altında tutun veya onlardan güzellikle ayrılın. İçinizden adalet sahibi iki kişiyi yaptıklarınıza şahit tutun. Şahitliği de Allah için yapın" (et-Talâk, 65/2). Abdullah b. Mes´ud (r.a.), Nebî (s.a.s.)´in şöyle buyurduğunu nakletmiştir: "Bir veli ve iki adaletli şahit olmadıkça nikâh olmaz" (Ebû Dâvud, Nikâh, 19; Dârimî, Nikâh, II; es-Serahsi, el-Mebsût, Mısır 1324-1331/1906-1912, V, 31).

Zina olayı ise en az dört tane adaletli, hür ve müslüman erkeğin şahitliği ile sabit olur. Bu özel şahit sayısı Kur´an-ı Kerim´in şu ayetleriyle sabittir: "İffetli kadınlara zina isnad edip de sonra bu iddialarını doğrulayacak dört şahit getiremeyenlere seksen değnek vurun" (en-Nûr, 24/4; bk. En-Nûr, 24/13; en-Nisâ´, 4/15). Hz. Peygamber de şöyle buyurmuştur: "Ya dört şahit getirirsin, ya da senin sırtına had cezası gerekir" (ez-Zeyla, Nasbu´r-Râye, III, 306).

Çoğunluk fakîhlere göre diğer had cezaları ve kısasta ise iki erkeğin şahitliği gerekir. Bu konuda kadınların şahitliği erkeklerle birlikte veya tek başlarına kabul edilmez (bk. el-Bakara, 2/282). Zâhirilere göre ise had cezalarında kadın şahit birden fazla olması şartıyla bir erkekle birlikte olunca kabul edilir. Delil, iki erkek şahitten söz eden "Eğer iki erkek olmazsa, bir erkek ve şahitliklerinden razı olacağınız iki kadın yeterlidir" ayetinin açık anlamıdır (el-Bakara, 2/282).

Yalnız kadınların muttali olabileceği konularda ise kadın şahit kabul edilir. Çünkü Hz. Peygamber (s.a.s.) ebenin doğumla ilgili olan şâhitliğine cevaz vermiştir (ez-Zeylaî, Nasbü´r-Râye, IV, 80; el-Heysemî, Mecmau´z-Zevâid, IV, 201).

Kadın şahitlerin yeterli görüldüğü davaların sınırı konusunda görüş ayrılığı vardır. Hanefî´lere göre, kadınların şahitliği doğum, kızlığın tesbiti ve erkeklerin muttali olamadığı kadınlarla ilgili ayıp sayılan konularda kabul edilir. Süt hısımlığının tesbitinde ise tek başına kadınların şahitliği yeterli olmaz. Çünkü kadının mahrem hısımlarının süt emzirme işine muttali olması mümkün ve caizdir (ez-Zühaylî, el-Fıkhu´l-İslâmî ve Edilletüh, Dimaşk 1405/1985, VI, 571).

2) Şahitlerin ifadelerinde çelişki bulunmamalıdır. Ebû Hanîfi´ye göre iki şahidin söz ve anlam olarak aynı şeyleri söylemesi gerekir. Ebû Yûsuf ve İmam Muhammed´e göre şahit ifadelerinde anlam birliğinin bulunması yeterlidir (el-Meydânî, a.g.e., IV, 65).

İşte, yukarıda kısaca niteliklerinden söz edilen şahitlerin özellikle adalet sıfatına sahip olup olmadığını tesbit için hakim soruşturma yapar. Bu soruşturma sonucunda şahit ya tezkiye edilir, ya da ta´na uğrar.

1) Şahitlerin tezkiyesi:

Hakim yalnız had veya kısas cezası gerektiren davalarda şahitlerin tezkiyesi yoluna gider. Tezkiye Ebû Hanîfe´ye göre yargılamanın (kaza) edeplerinden, Ebû Yûsuf ve İmam Muhammed´e göre vaciplerindendir. Hakimin şahidi ilk soruşturması gizli, sonraki açık olur. İki veya daha çok sayıda adaletli kişi bir şahidin tezkiyesinde birleşirse, onun sözü kabul edilir ve bununla amel edilir. Kısaca, tezkiye edenlerin adaletli olması şarttır. Çünkü kendi adaletli olmayan kimse başkasının nasıl adaletli olduğunu ilân edebilir?

İki kişi bir şahit için birisi adaletli derken, diğeri adaletsiz dese, hakim üçüncü bir kişiye daha sorar. O şahidin adaletli olduğunu söylerse tezkiye kabul edilir, tezkiye etmez, cerh´te bulunursa şahide itibar edilmez. Çünkü iki kişinin haberi tek kişiden üstündür. Bir şahidi iki kişi tezkiye eder, iki kişi de cerh ederse, cerh ile amel edilir. Çünkü şahidi itham eden, durumun gerçeğine dayanırken, tezkiye edenler dış görünüşe dayanırlar. Yine bir şahidi iki kişi tezkiye, üç ve daha fazla kişi cerh etse, Ebû Hanîfe´ye göre yine cerh edenlere itibar edilir. Çünkü tercih kuralı sayının artmasıyla yer değiştirmez (el-Kâsânî, el-Bedâyî´, VII, 10 vd.; ez-Zühaylî, a.g.e., VI, 506).

2) Şahitlerde aranan adaletin ölçüsü:

Müçtehitler şahitlerin adaletli olması konusunda görüş birliği içindedir. Delil şu ayetlerdir: "Şahitliklerinden razı olacağınız kimselerden..." (el-Bakara, 2/282); "Sizden adalet sahibi iki kimseyi şahit tutun" (et-Talâk, 65/2).

Buna göre, adaletli sayılmayan fâsık kimselerin şahitliği kabul edilmez. İslâm´ın açık emirlerini çiğneyen, büyük günahları işleyen kimseye fasık denir. Ebû Yusuf´a göre ise fasık kişi toplumda itibarlı bir kişi ise onun şahitliği kabul edilmelidir. Çünkü toplumda yeri olan böyle birisi itibar ve şerefinin zarar görmemesi için yalan yere şahitlik yapmak veya rüşvet almak gibi hususlara girmez. Haneflerin çoğunluğuna göre ise fasığın şahitliği mutlak olarak kabul edilmez. Bununla birlikte hakim, fasık olan bir şahidin şahitliğine dayanarak hüküm verse, hükmü yürürlük kazanır (nâfiz olur), ancak hâkim âsî olmuş bulunur.

Adâlet, sözlükte; orta yolu tutmak, adaletle ara bulmak, ortada olmak demektir. Bir fıkıh terimi olarak ise; büyük günahlardan sakınmak ve küçük günahlarda ısrardan kaçınmaktır. Gerçekte, büyük günahların tamamından kaçınmak, şahitliğin geçerli olması için bir şarttır.

Ebû Hanefi´ye göre müslüman için dış görünüş bakımından adaletli olmak yeterlidir. Bu yüzden had ve kısas dışında, hasım ta´n (itham) etmedikçe şahitler için soruşturma yapılmaz. Had ve kısasta ise hasım şahidi itham etmese bile hakimin tezkiye soruşturması yapması gerekir. Ebû Hanefi´nin adalette dış görünüşle yetinmesi şu hadise dayanır: Müslümanlar birbirlerine karşı adaletlidirler. Ancak kazf (zina iftirası atmak) için had cezası uygulanan kimse bundan müstesnadır" (ez-Zeylaî, a.g.e., IV, 81). Had ve kısas gerektiren suçlara şahitlikte tezkiyenin şart koşulması, bunların şüphe ile düşmesi esasına dayanır. Hakim bu çeşit davalarda şahitlerin durumlarını araştırır ve kendilerine dayanılıp dayanılamayacağını belirler. Hadiste; "Had cezaların şüphelerle gücünüz yettiği kadar düşürünüz? buyurulmuştur. (Ebû Dâvud, Salât, 14; Tirmizî, Hudûd, 2)

Ebû Yûsuf (ö. 182/798) ve İmam Muhammed´e (ö. 189/805) göre, hakimin diğer hukuk davalarında şahitlik yapacak olanların durumlarını da gizli ve açık olarak soruşturması gerekir. Çünkü yargı işi delile dayanır, bu da adaletli kişinin şahadeti ile gerçekleşir. Bu, daha sonra şahitlerin itham edilerek mahkeme hükmünün bozulmasını ve iptal edilmesini de engellemiş olur. Fetva bu iki müçtehide göre verilmiştir (bk. es-Serahsî, el-Mebsût, XVI, 113; İbnü´l-Hümâm, Fethu´l-Kadîr, VI, 12 vd.; el-Kâsânî, a.g.e., VI, 268 vd.; İbn Âbidîn, a.g.e., IV, 388; el-Meydânî, a.g.e., IV, 57 vd.; İbn Rüşd, Bidâyetü´l-Müctehid, Matbaatü´l-İstikâme, Mısır t.y., II, 451; İbn Kudâme, el-Muğnî, 3. baskı, Kahire 1970, IX, 165 vd.).

Sonraki Hanefi fakihleri, Ebû Hanîfe devrinin Tabiîler devri olduğunu, İslâm toplumunda henüz hayır ve salah halinin hakim bulunduğunu ileri sürmüşler ve bu yüzden had ve kısas dışındaki davalarda şahitlerin tezkiyesine ihtiyaç duyulmuyordu demişlerdir. Fakat Ebû Yûsuf ve İmam Muhammed döneminde toplum şartları değişmeye başlamış, bu yüzden diğer davalarda da şahitlerin soruşturulmasına ihtiyaç duyulmuştur (bk. eş-Şevkânî, Neylü´l-Evtâr, Mısır, t.y., VIII, 296).

Eğlenmek için içki içenin şahitliği kabul edilmez. İçkinin şarap veya başka cins olması, sonucu değiştirmez. İnsanları toplayıp şarkı söyleyen ve onların büyük günahları işlemesine sebep olan kimsenin şahitliği de kabul edilmez. Yine zina, hırsızlık vb. had cezasını gerektiren fiiller...
[Bu mesajın devamını görebilmek için kayıt olun ya da giriş yapın
Bu Sayfayi Paylas
Facebook'a Ekle
Moderatöre Bildir   Kayıtlı
Müslüman
Anahtar Kelime
*****
Offline Pasif

Mesajlar: 132.038


View Profile
Re: Ta'nı şühud
« Posted on: 20 Eylül 2019, 23:08:43 »

 
      uyari
Allah-ın (c.c) Selamı Rahmeti ve Ruhu Revani Nuru Muhammed (a.s.v) Efendimizin şefaati Siz Din Kardeşlerimizin Üzerine Olsun.İlimdünyamıza hoşgeldiniz. Ben din kardeşiniz olarak ilim & bilim sitemizden sınırsız bir şekilde yararlanebilmeniz için sitemize üye olmanızı ve bu 3 günlük dünyada ilimdaş kardeşlerinize sitemize üye olarak destek olmanızı tavsiye ederim. Neden sizde bu ilim feyzinden nasibinizi almayasınız ki ? Haydi din kardeşim sende üye ol !.

giris  kayit
Anahtar Kelimeler: Ta'nı şühud rüya tabiri,Ta'nı şühud mekke canlı, Ta'nı şühud kabe canlı yayın, Ta'nı şühud Üç boyutlu kuran oku Ta'nı şühud kuran ı kerim, Ta'nı şühud peygamber kıssaları,Ta'nı şühud ilitam ders soruları, Ta'nı şühudönlisans arapça,
Logged
Sayfa: [1]   Yukarı git
  Yazdır  
 
Gitmek istediğiniz yer:  

TinyPortal v1.0 beta 4 © Bloc
|harita|Site Map|Sitemap|Arşiv|Wap|Wap2|Wap Forum|urllist.txt|XML|urllist.php|Rss|GoogleTagged|
|Sitemap1|Sitema2|Sitemap3|Sitema4|Sitema5|urllist|
Powered by SMF 1.1.21 | SMF © 2006-2009, Simple Machines
islami Theme By Tema Alıntı değildir Renkli Theme tabanı kullanılmıştır burak kardeşime teşekkürler... &