ilitam ,arapça klavye, ilahiyat, önlisans > Forum > ๑۩۞۩๑ Kitap Dünyası - İlim Dünyası Kütüphanesi ๑۩۞۩๑ > İslam Fıkhı Eseleri > Hüccetullahil Baliğa > Müşteriyi aldatmaya yönelik olması
Sayfa: [1]   Aşağı git
  Yazdır  
Gönderen Konu: Müşteriyi aldatmaya yönelik olması  (Okunma Sayısı 661 defa)
22 Ocak 2011, 16:49:16
Sümeyye

Çevrimdışı Çevrimdışı

Mesaj Sayısı: 29.261



Site
« : 22 Ocak 2011, 16:49:16 »



8. Müşteriyi Aldatmaya Yönelik Olması:


Yasak sebeplerinden biri, malın müşteriye olduğu gibi göste-rilmeyip, kusurunun gizlenmesidir. Rasûlullah (s.a.) şöyle buyur­muştur:

"Sütlü gözükmesi için deve ve koyunu sağmayarak müşteriyi aldatmayın! Kim böyle bir hayvanı satın alırsa, onu sağdıktan sonra iki şey arasında muhayyerdir: Razı olursa tutar, razı olmaz­sa onu beraberinde bir sâ' hurma (bir rivayette "bir sâ' yiyecek, buğday değil" diye de gelmiştir) ile birlikte iade eder. [1227]

Hadiste geçen "tasriye" kelimesi, müşterinin sütlü sanmasını sağlamak için hayvanı birkaç gün sağmayarak sütünü memesinde toplamak demektir. Bu şekilde hileli bir satış, meclis ya da şart muhayyerliği olan akde benzer. Çünkü akit sanki, malın sütlü ol­ması şartı üzerine kurulmuş gibidir. Dolayısıyla mesele, "el-Harâcu bi'd-damân= Cereme kime semere ona[1228] ilkesinin kapsa­mına girmez.

Sonra sağılan sütün tüketildikten sonra miktarının bilinmesi imkânsızdır. Özellikle de tarafların cimri davranmaları durumun­da çözüm iyice zorlaşır. Bu gibi durumlarda, galip hali dikkate ala­rak nizayı Önleyecek orta bir sınır getirmek gerekir. Deve sütünde ağır bir koku olur, (çok ve) ucuz bulunur; koyun sütü lezzetli olur, (az ve) pahalı bulunur. Dolayısıyla ikisinin hükmü aynı olur. Bu durumda günlük yiyecek maddesi olan Hicaz'da hurma, bizim bu­ralarda arpa ve mısırdan pirinç ve buğday değil, çünkü bunlar en kaliteli ve en pahalı gıda maddeleridir bir sâ' verilmesine hükmetmek taayyün eder.

Bu hadisle amel etme konusunda başarılı olamayan bazı kim­seler kendilerinden bir kaide koyarak şöyle bir mazeret ileri sür­müşlerdir: "Fakih olmayan bir râvî tarafından rivayet edilen her hadis, eğer re'ye uygun düşmüyorsa, onunla amel edilmez." Bu kaide her ne kadar kendi içerisinde tartışmaya açık ise de, bu ha­dise zaten uymaz. Çünkü hadisi Buhârî, İbn Mes'ûd'dan (r.a.) da tahrîc etmiştir ki, İbn Mes'ûd'un fıkhı hakkında hiçbir diyecek yoktur. Hem bu takdir, şer'an belirlenmiş diğer miktarlar gibidir ve akıl, ondaki güzelliği bir ölçüde idrak edebilir. Özellikle bu mik­tarın belirlenmesindeki hikmeti ise, ancak ilimde rüsûh mertebesi­ne ulaşmış kimselerin akılları kavrayabilir.

Rasûlullah (s.a.), içinde ıslaklık bulunan zahire yığını hak­kında da şöyle buyurmuştur:

"Onu zahirenin üstüne koysaydın da insanlar görseydi ya! Al­datan bizden değildir.[1229]


9. Aslen Mubah Olan Bir Şeyin Satımına Kalkışılması:

 

Yasaklık gerekçelerinden biri de, aslında mubah olan ve her­kesin istifadesine sunulmuş bulunan bir şeyin satımına kalkışıl-masıdır. Meselâ bir kaynak suya zorba birinin el koyup, satmaya kalkışması gibi, Bu, Allah'ın mülkünde haksız bir yolla tasarrufa girişmektir ve insanlara zararlı olmaktadır. Bu yüzden Rasûlullah (s.a.), otlak satımına vasıta olarak kullanılan suyun fazla kısmını satmayı yasaklamıştır. [1230]

Bu şöyle olur: Zorba biri kalkar ve bir su kaynağına ya da va­diye el koyar ve hiçbir kimsenin hayvanlarını orada ücretsiz suîamasına müsaade etmez. Bu, mubah olan ot/otlakm para karşılı­ğında satılması anlamına gelir. Bu ise bâtıldır. Çünkü su ve ot/ot­lak herkes için mubahtır. Bu konuda Rasûlullah (s.a.) şöyle buyur­muştur:

"Allah Teâlâ, ona, 'Bugün, fazl ü keremimi senin elinin emeği olmayan şeyi esirgediğin gibi senden esirgiyorum.' buyurur: [1231]

Şöyle de denilmiştir: İhtiyaç miktarından fazla olan suyu, içmek ve hayvanlarım sulamak isteyen kimseye satmak haramdır. Nitekim bu manada olmak üzere Rasûlullah (s.a.) şöyle buyurmuş­tur:

"Müslümanlar üç şeyde müşterektirler: Su, ot/otlak ve ateş.[1232]

Bence hadis, bu sayılanlardan mülk altında olanlarda yar­dımlaşma halinde olmanın müstehaplığını güçlü bir şekilde ifade eder. Mülk olmayanlarda ise hüküm zaten açıktır. [1233]




[1227] Buhârî, Büyü', 64; Müslim, Büyü', 23-28.

[1228] Ebû Dâvûd, Büyü', 71.

[1229] bkz. Ebû Dâvûd, Büyü', 3452.

Şah Veliyyullah Dihlevî, Hüccetullâhi’l-Bâliğa İslâm Düşüncesinin İlkeleri, İz Yayınları: 2/341-342.

[1230] bkz. Ebû Dâvûd, Büyü', 3473, 3478.

[1231] Fethul-Bârî, 5/43.

[1232] Ebû Dâvûd, Büyü', 3477.

[1233] Şah Veliyyullah Dihlevî, Hüccetullâhi’l-Bâliğa İslâm Düşüncesinin İlkeleri, İz Yayınları: 2/342-343.



[Bu mesajın devamını görebilmek için kayıt olun ya da giriş yapın
Bu Sayfayi Paylas
Facebook'a Ekle
Moderatöre Bildir   Kayıtlı
Müslüman
Anahtar Kelime
*****
Offline Pasif

Mesajlar: 132.038


View Profile
Re: Müşteriyi aldatmaya yönelik olması
« Posted on: 14 Kasım 2019, 14:08:58 »

 
      uyari
Allah-ın (c.c) Selamı Rahmeti ve Ruhu Revani Nuru Muhammed (a.s.v) Efendimizin şefaati Siz Din Kardeşlerimizin Üzerine Olsun.İlimdünyamıza hoşgeldiniz. Ben din kardeşiniz olarak ilim & bilim sitemizden sınırsız bir şekilde yararlanebilmeniz için sitemize üye olmanızı ve bu 3 günlük dünyada ilimdaş kardeşlerinize sitemize üye olarak destek olmanızı tavsiye ederim. Neden sizde bu ilim feyzinden nasibinizi almayasınız ki ? Haydi din kardeşim sende üye ol !.

giris  kayit
Anahtar Kelimeler: Müşteriyi aldatmaya yönelik olması rüya tabiri,Müşteriyi aldatmaya yönelik olması mekke canlı, Müşteriyi aldatmaya yönelik olması kabe canlı yayın, Müşteriyi aldatmaya yönelik olması Üç boyutlu kuran oku Müşteriyi aldatmaya yönelik olması kuran ı kerim, Müşteriyi aldatmaya yönelik olması peygamber kıssaları,Müşteriyi aldatmaya yönelik olması ilitam ders soruları, Müşteriyi aldatmaya yönelik olmasıönlisans arapça,
Logged
Sayfa: [1]   Yukarı git
  Yazdır  
 
Gitmek istediğiniz yer:  

TinyPortal v1.0 beta 4 © Bloc
|harita|Site Map|Sitemap|Arşiv|Wap|Wap2|Wap Forum|urllist.txt|XML|urllist.php|Rss|GoogleTagged|
|Sitemap1|Sitema2|Sitemap3|Sitema4|Sitema5|urllist|
Powered by SMF 1.1.21 | SMF © 2006-2009, Simple Machines
islami Theme By Tema Alıntı değildir Renkli Theme tabanı kullanılmıştır burak kardeşime teşekkürler... &