ilitam ,arapça klavye, ilahiyat, önlisans > Forum > ๑۩۞۩๑ Açık Öğretim & İlitam Dunyasi ๑۩۞۩๑ > Sakarya İlitam > Ders Notları ve Özetler > isl.felsfesi 12.hfta özeti
Sayfa: [1]   Aşağı git
  Yazdır  
Gönderen Konu: isl.felsfesi 12.hfta özeti  (Okunma Sayısı 2257 defa)
15 Mayıs 2010, 19:09:37
zahdem

Çevrimdışı Çevrimdışı

Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 2.060


Site
« : 15 Mayıs 2010, 19:09:37 »



İSLAM FELSEFESİ 12.HAFTA

SİHABUDDİN SÜHREVERDİ (İsrâk Ekolü Filozofu)

Sihabuddin Sühreverdi (Ebu’l-Futuh Yahya b. Habes b. Emirek) 1155/1191 yılları arasında yasamıstır.  Lakabı ise, el-Hakim, el-Maktul, es-Sehid, el-Halebi olarak kaydedilmistir. “Seyhu’l-İsrak” diye de meshur olmustur.
Hayatının büyük bölümünde seyahatler yapan düsünür, Konya ve Sivas’da da bulunan Sühreverdi, Sultan ikinci Kılıçarslan’ın oğulları Berkyaruk, Meliksah ve Süleyman’a dersler vermistir. Eserlerinden israk felsefesinin sudur anlayısını açıkladığı “Pertevname”yi de Niksar ve Koylu-Hisar meliki Nasreddin Berkyaruk sah adına kaleme almıs ve ona takdim etmistir. Sam’a gitmek üzere Anadolu’dan ayrılan düsünür Halep’e ulastığında buranın meliki ve aynı zamanda Selahaddin Eyyübi’nin de oğlu olan Melik Zahir tarafından sıcak bir ilgi ile karsılanmıstır.
Sühreverdi’yi bir tehlike olarak gören Halep ulemasının Selahattin Eyyubiye yazdıkları mektupta, “Oğlun, batınî fikirler tasıyan ve halkın itikadını bozan bir kimseyi sarayda nüfuzlu bir yere getirmistir” ifadelerine yer vermislerdir.
O sıralarda dıstaki düsmanları Haçlılarla, içte “Batıni” akımlarla mücadele eden Selahaddin’i en hassas olduğu hususta tahrik eden yukarıdaki cümleleriyle emellerine ulasmıslardır. Selahaddin Eyyubi, oğluna cevaben yazdığı mektupta Sühreverdi’nin derhal öldürülmesini emreder. Sühreverdi, ölüm seklini zindanda aç bırakılma olarak kendisi seçer. Öldürülme nedeni hakkında yapılan değerlendirmelerde iki husus ön plana çıkar. Birincisi; Halep ulemasıyla yaptığı bir münazarada “Allah her seye kadir midir?”, “Kadir ise bugün dahi bir peygamber gönderebilir mi?” sorularına verdiği “Evet, Allah her seye kadirdir, bugün de bir peygamber göndermeye muktedirdir” seklindeki cevabıdır. ikincisi ise, eserlerinde İsmaililerin imamet anlayıslarıyla örtüsen ifadelere yer vermis olmasıdır.
Eserleri:
1- Dört Büyük Doktrinal İnceleme: “Telvihat”, “Mukavemat”, “El-Mesari ve’l-Mutarahat” ve “Hikmetu’l-İsrak”tır.
2- Kısa Felsefi Risaleler: Yukarıdaki eserlerin bir nevi özeti sayılabilirler.  “Heyakilu’n-Nur”, “el-Elvahu’l-Đmadiyye”, “Pertevname” ve “el-Lemehat”
3-Sembolik dilde yazılmıs seyri-sülük hikayeleri: Tamamı Farsça yazılmıs olan bu risaleler“Akl-i Surh”, “Avaz-i Per-i Cebrail”, “Lügat-i Müran”, “Yezdan-ı Sinaht” ve “Safir-i Simurg”dur.
 4-Tercüme ve serh çalısmaları: İbn Sina’nın “Risaletu’t-Tayr”ının Farsça’ya tercümesi ile “İsarat ve Tenbihat”ının Farsça serhi gibi.
5-Dua ve Zikirlerle ilgili yazdığı eserler: “et-Takdisat” gibi.
 
Felsefesinin Kaynakları:
Onun felsefesi eklektik bir yapı arzeder. Sühreverdi kendini bir hakikat arastırıcısı olarak takdim eder. O, kendisini “Hikmetu’l-Ledunniye” veya “Hikmetu’l-Atika  ” diye bilinen ezeli hikmetin bir yenileyicisi olarak görür.Sühreverdi’nin israk doktrini, irfani olarak ilahi bilgilere, ve tasavvufa, nazari olarak Yeni Eflatunculuğa ve Messailiğe, kültür olarak Zerdüstlük ve Eski Fars dinlerine, kesfi hikmet olarak da Hermetizm’e dayanmaktadır.Ona göre idealar ile varlıklar nur ve zulmet kelimeleri ile ifade edilir Nur ile zulmet arasında ise varlık farkı değil, sadece derece farkı vardır.
Messailik
O da İslam messai düsünürleri gibi evrendeki olusu sudur nazariyesi ile açıklama cihetine gitmistir. Ancak onun messailerden ayrı olarak varlığı nur ile açıklaması ve sonsuz sayıda
nurun sudur sürecinde varolusa katıldığını ifade etmesi dikkat çeken en önemli farkıdır.
Felsefeyle ilk tanıstığı yıllarda eğitimi messai felsefeye dayalıdır.İsraki sistemi gelistirirken bizzat o, mesai felsefenin kendisine sağladığı birikimden bahsedecektir. Ancak daha sonraları mesai felsefeyi sadece israk’a geçmek için bir vasıta olarak takdim eder.Messai felsefe ve özellikle de İbn Sina’nın felsefi düsünceleri Sühreverdi’nin İsrak doktrininin temelini olusturur. Ona göre messai felsefe israki anlayısa giden yolda bir basamak gibidir.
 
Zerdüstlük
O’nun içinde yetistiği ortam ve seyahat ettiği çevreler Fars hikmet ve geleneğinin etkisi altında olduklarından, felsefi söylemlerinde ve eserlerinde bu kültürün etkisini görülür.Ancak Zerdüstlükle ilgili kullanılan literatür iddia edilenin aksine Sühreverdi’nin felsefesini etkisi altına alacak derecede yaygın bir kullanım değildir. Çoğunlukla melekler
angeolojisinde karsımıza çıkan bu etkiyi bir de “aydınlık” (nur) ve “karanlık” (zulmet) terimlerinin kullanımında kısmen görebiliriz.
Onun felsefi düsüncelerini dayandırdığı kaynaklar arasında en dikkat çekici olanlarından biri de Hermes ve Hermetik bilgidir. Sühreverdi’ye göre Hermes ya da İdris peygamber felsefenin babasıdır.Hakikat Hermes’le insanlara aktarılan bir bilgiler bütünüdür.
Tasavvuf
Seyahatleri süresince görüstüğü sufi seyhler, onun israk anlayısının yöntemini sekillendiren sezgici anlayısta pay sahibidirler. Zaten o, Hallacı Mansur, Ebu Yezid el-Bistami ve Ebu’l-Hasan Harrakani’yi ilimde öncüleri olarak kabul eder.
Felsefi Yöntemi: Sühreverdi’nin İsrak felsefesi, kesfe dayalı bir yöntem üzerine kurulmustur.Hem varolus, hem de gerçek bilgiye ulasma Tanrısal bir aydınlanmaya (israkât) dayanır. İnsan için bu aydınlanmaya ulasmak ise, ancak sezgiyi hak edecek ruhsal ve bedensel bir arınmayla gerçeklesebilir. O, insanların bilgiye ulasmadaki konumlarını da sezgisel yöntemi esas alarak belirler.Sühreverdi kendisiyle birlikte Hermes, Agathedemon, Phatogoras, Hallac-ı Mansur, Eflatun ve Ebu Yezid el- Bistami’yi de bu sınıfa dahil eder.
Felsefi Fikirleri;
Yöntem Hakikate Ulasma Yöntemi Sühreverdi isrâkıyye terimini, İslâm düsünce tarihinde bilginin kaynağı olarak akıl yürütmeyi (istidlal) temel alan rasyonalist Messâî felsefeye karsı mistik tecrübe ve sezgiye dayanan bir teosofik düsünce sistemi olarak kurgulamıstır.Ona göre kadîm hikmet biri kanıtlamaya (istidlal) dayalı arastırma ve incelemeyi diğeri mistik tecrübe ve sezgiyi temel alan iki farklı metot kullanıyordu. Bunlardan ilkinin önderi Aristo, ikincisininki Eflâtun'dur.Ayrıca Câmasb, Fersâvüster ve Büzürgmihr gibi eski İran bilgeleri; Agathedernon, Hermes ve Asklepios gibi eski dünyanın Aristo dısındaki bütün bilge ve filozofları kesf ve aydınlanma yöntemini benimseyip kullanan birer İsrâki sayılır.
Sühreverdi hakikate ulasmanın birbirini tamamlayan iki yolu olduğunu belirtir. Bunların ilki nazar ve tefekküre dayanan "bahs", diğeri de kulluk, çile çekme ve ahlâkî arınmada en
yüksek düzeye ulasmayı ifade eden "teellüh"tür. Düsünmeye ve arastırmaya muhtaç olmadan kesf yoluyla hakikatin bilgisine ulasma düzeyine yükselmis olana "müteellih" denir.
Sühreverdî, bahs ve teellüh yöntemlerini kullanmaları bakımından hakikati arayanları üç kısma ayırır.
1. Teellühü esas alıp bahse önem vermeyenler (müteellih); peygamberlerle sofilerin çoğu
2. Tefekkür ve bahsi önemseyip teellühü ihmal edenler (hakîm); Aristo, Fârâbî ve İbn Sîn
3. Her iki yolu takip edenler.Kendisinin de dahil olduğu üçüncü grubun sayısının çok az olduğunu ileri sürer.
 
Sühreverdi ve Messailik
Sühreverdî, Fârâbî ve İbn Sina'nın eserlerini okuyarak felsefî formasyon kazanmıs, bu filozofların doktrinini gençlik döneminde kaleme aldığı et-Telvîhât, el-Lemehât, el- Mukâvemât ve el-Mesâric ve'1-mutârahât adlı eserlerinde yer yer elestirip özetlemistir. Ona göre rasyonel arastırmaya dayanan bu sistem sağlam ve güzel olmakla birlikte hakîm-i müteellih (teosofist) olmak için yeterli değildir; o dereceye erismek üzere önce kesfe ve ruhî tecrübeye ulasmak, sonra da bu bilgiyi baskasına anlatma asamasında aklî tahlilini yapmak gerekir. Aristo'yu İslâm Messâîleri'nden ayrı tutmaya özen gösterir ve Messâîler'in yaptıkları yorumlarla Aristo'nun felsefesini asıl maksadından saptırdıklarını savunur; hatta uzun zaman uğrasıp da çözemediği bilgi problemini rüyasında imdadına yetisen Aristo'nun yardımıyla çözdüğünü bildirir. Grek filozofu ona, çözümü objektif varlık alanında değil kendi sübjektif dünyasında aramasını yani özüne dönmesini tavsiye eder.
İslâm filozofu olarak bilinenlerden hiçbirinin hakikat bilgisine ulasamadığını, bunu ancak Bâyezîd-i Bistâmî, Sehl et-Tüsterî gibi sûfilerin basardığını söyler. Sühreverdî'ye kılavuzluk
eden gerçekte Aristo değil, yanlıslıkla ona mal edilen Esûlûcyâ adlı apokrif eserdeki görüsleriyle Plotin'dir; dolayısıyla İsrâkiliğin ilham kaynaklarından biri de Yeni Eflâtunculuktur.
 
Sühreverdi ve Messai elestirisi ve görüsleri
Kategoriler ve Tanım teorisi  Aristoculuk'ta varlığın en yüksek cinsleri sayılan on kategoriyi cevher, hareket, izafet, nicelik ve nitelik olmak üzere bese indirir, Ayrıca kategorilerin Aristo'dan değil Pisagorcu bir filozof olan Arkhutos'tan alındığını iddia eder.Sühreverdî, Aristo'nun tarif anlayısını da elestirir. Buna göre eğer bir seyin tarifi o seyin cinsiyle faslından yapılacak olursa herkes o temel Özelliği bilemeyeceğinden böyle bir tarif istenilen kesin bilgiyi vermeyecektir.
Cevher cisim
Messâîler'e göre cevher heyûlâ ve suretten olusan bir bilesiktir.Sühreverdî'ye göre bu da yanlıs bir yaklasımdır. Zira kesintisizlik iki cisim arasındaki sürekli bağıntıyı belirlese de cisimden ayrı bir seydir. Buna karsılık miktar asla cisimden ayrılmaz. Öyleyse cisim üç boyutlu bir miktardan baska bir sey değildir. Bir baska deyisle cisim hacimden ibarettir.Nitekim aynı mumun erimis haliyle katı hali arasında miktar bakımından herhangi bir fark yoktur.
Bilgi
Messâîler, bir seyin algılanabilmesi için onun maddeden soyutlanmıs olmasını sart kosarlar.İsrâkilik'te ise algının sebebi nurdur. Her sey nurdan sudur eder ve yine nura döner. Bir seyin algılanması o seyin terkibindeki nurun miktarına bağlıdır.Sühreverdî'ye göre bu yanlıs bir temellendirmedir; zira gerek algıdan önce gerek algı anında gerekse algı gerçeklestikten sonra nefisle suret (özne ile nes...
[Bu mesajın devamını görebilmek için kayıt olun ya da giriş yapın
Bu Sayfayi Paylas
Facebook'a Ekle
Moderatöre Bildir   Kayıtlı

Müslüman
Anahtar Kelime
*****
Offline Pasif

Mesajlar: 132.032


View Profile
Re: isl.felsfesi 12.hfta özeti
« Posted on: 21 Nisan 2019, 09:21:11 »

 
      uyari
Allah-ın (c.c) Selamı Rahmeti ve Ruhu Revani Nuru Muhammed (a.s.v) Efendimizin şefaati Siz Din Kardeşlerimizin Üzerine Olsun.İlimdünyamıza hoşgeldiniz. Ben din kardeşiniz olarak ilim & bilim sitemizden sınırsız bir şekilde yararlanebilmeniz için sitemize üye olmanızı ve bu 3 günlük dünyada ilimdaş kardeşlerinize sitemize üye olarak destek olmanızı tavsiye ederim. Neden sizde bu ilim feyzinden nasibinizi almayasınız ki ? Haydi din kardeşim sende üye ol !.

giris  kayit
Anahtar Kelimeler: isl.felsfesi 12.hfta özeti rüya tabiri,isl.felsfesi 12.hfta özeti mekke canlı, isl.felsfesi 12.hfta özeti kabe canlı yayın, isl.felsfesi 12.hfta özeti Üç boyutlu kuran oku isl.felsfesi 12.hfta özeti kuran ı kerim, isl.felsfesi 12.hfta özeti peygamber kıssaları,isl.felsfesi 12.hfta özeti ilitam ders soruları, isl.felsfesi 12.hfta özetiönlisans arapça,
Logged
Sayfa: [1]   Yukarı git
  Yazdır  
 
Gitmek istediğiniz yer:  

TinyPortal v1.0 beta 4 © Bloc
|harita|Site Map|Sitemap|Arşiv|Wap|Wap2|Wap Forum|urllist.txt|XML|urllist.php|Rss|GoogleTagged|
|Sitemap1|Sitema2|Sitemap3|Sitema4|Sitema5|urllist|
Powered by SMF 1.1.21 | SMF © 2006-2009, Simple Machines
islami Theme By Tema Alıntı değildir Renkli Theme tabanı kullanılmıştır burak kardeşime teşekkürler... &